پشتیبانی
رزومه مشاوران توسعه آينده
مدیریت دانش چیست؟
درباره ما | ارتباط با ما | همكاري با ما
اخبارمحصولاتكارفرمايانكتابخانهپرسشهاي متداولسايتهاي مرتبطتصاوير

مجله الكترونيكي مطالعات مديريت دانش

سرمقاله: ساز و کارهای تعاملی نیاز سازمانهای ایرانی





سرمقاله: ساز و کارهای تعاملی نیاز سازمانهای ایرانی









یکی از مهمترین ابعاد مدیریت دانش براساس مدل‌های گوناگون آن، ایجاد تعامل (collaboration) بین دانشکاران سازمان است.
نوناکا و تاکوچی در مدل معروف خود (SECI) به مفهمومی تحت عنوان Ba اشاره می‌کنند. Ba کلمه‌ای ژاپنی به معنای "فضا" (Space) می‌باشد. طبق این مفهوم مهم‌ترین بعد پیاده‌سازی مدیریت دانش در سازمان‌ها ایجاد فضاهای تعاملی بین پرسنل در سازمان‌ها است. فضاهایی که پرسنل به راحتی به گفتگو با یکدیگر پرداخته و حداکثر تماس و چسبندگی با یکدیگر را داشته باشند. این تماس‌ها باعث افزایش و حداکثرسازی انواع تبدیلات دانشی ( ترکیب، اجتماعی‌سازی، درونی‌سازی، بیرونی‌سازی) دانش‌های آشکار و ضمنی به یکدیگر می‌شود. شکل‌دهی کافه های دانش، باغچه‌های دانش، فضاهای استراحت دانشی، انجمن‌های خبرگی و بسیاری موارد از این دست تماماً برای افزایش اثربخشی مفهوم در Ba  در سازمان‌ها است.

نه تنها در مبحث مدیریت دانش، بلکه در نسل جدید سیستم‌های اطلاعاتی نیز همزمان با شکل‌گیری مفهوم Web2.0، اهمیت ساز و کارهای تعاملی جدی‌تر شده است. Web2.0 به دنبال ایجاد کاربردی‌هایی در فضای وب است که تعداد تولیدکنندگان محتوا و امکان تغییر آن‌ها در سطح شبکه نامحدود می‌باشد. بخش اعظمی از کاربری‌های Web2.0 در ایجاد شبکه‌های اجتماعی (Social Network) است که مجدداً مهم‌ترین رسالت آنها ایجاد فضاهای تعاملی چندگانه مبتنی بر نیازمندی‌های افراد است.

در سازمان‌های ایرانی نیز فضاهای تعاملی به صورت سنتی همواره وجود داشته است. جلسات، مراودات نیمه‌رسمی، تعاملات بین واحدها و روابط استاد و شاگردی فضاهای تعاملی هستند که از دهه‌های پیش درسازمان‌ها وجود داشته‌اند. اما مهم‌ترین مشکل این فضاها، ارتباطات صرفاً خطی (Linear Connections) میان افراد است. در ارتباطات خطی ارتباط‌ها حداقلی و اکثراً دو به دو است و ارتباطات چند به چند به صورت نامحدود وجود ندارد. همچنین این ارتباط‌ها معمولاً به صورت فیزیکی، ناپایدار، و بدون حافظه است. در این نوع ارتباط ها دانش انتقالی به صورت نمایی دچار افت کیفیت می‌شود و دستیابی به دانش‌های نسل‌های قبلی به دلیل بی حافظگی کمتر ممکن می‌شود.
در مقابل ارتباط‌های شبکه‌ای (Collaborative Network) ارتباطهایی هستند که هر نقطه (Node) بستر مناسب برای دسترسی به بینهایت نقطه دیگر را دارد و در صورت نیاز شاخه ارتباطی (Arc) قابل فعال‌سازی است. شاخه‌های ارتباطی تضمین‌کننده ارتباط‌های چند به چند هستند و بسته‌های حافظه‌ای در این ارتباط‌ها به صورت کارا شکل می‌گیرد و نحوه ارتباط‌های پویا، غیر میرا و سازنده در جهت اهداف سازمان خواهد بود.

طبق مطالعه‌ای در سازمان‌های پروژه‌محور ایرانی، ( که الگوی ارتباط خطی را داشته‌اند) میزان تعامل در داخل یک گروه پروژه ( میزان ساعات همراهی و مراوده به صورت‌های مختلف) 31% اوقات کاری، بین گروه‌های پروژه 7% اوقات کاری و بین پروژه‌های سازمان 3/0% بوده است.

همین مطالعه نشانگر افت شدید ارتباطات دانشی غیر اجباری بوده است و چالش‌های ناشی از نبود ساز و کارهای تعاملی را نشان می‌دهد. این درحالی است که در سازمان‌های پروژه‌محور با برخورداری از سیستم‌های تعاملی شبکه‌ای ( طبق مطالعات گروه بین‌المللی tibbr)  میزان تعامل داخل یک گروه 37%، در بین گروه‌های یک پروژه 17% و در بین پروژه‌های سازمان 10% بوده است.

همین ارتباط‌های شبکه‌ای باعث کاهش جدی هزینه‌ها، دوباره‌کاری‌ها و تبادل کارای انواع منابع می‌شود. شرکت‌های ایرانی نیز می‌توانند با استفاده از انواع ساز و کارهای شبکه‌ای تعاملی که اکثراً به صورت نرم‌افزارهای شبکه اجتماعی سازمانی (Enterprise Social Network) امکان تعامل شبکه‌ای را برآورد سازند. بستر سیستم‌های تعاملی به عنوان یک شبکه اجتماعی سازمانی، می‌تواند با توجه به نیاز سازمان‌های گوناگون هویت پروژه‌محور، دانشی، ارتباطی و حتی تفریحی داشته باشد.


با تشکر
دکتر نوید نظافتی
مشاوران توسعه آینده




درباره ما | ارتباط با ما | اخبار | محصولات | کارفرمایان | کتابخانه | مجله مطالعات مدیریت دانش | پرسشهای متداول | سایتهای مرتبط | تصاوير | همکاری با ما | نقشه سايت