پشتیبانی
رزومه مشاوران توسعه آينده
مدیریت دانش چیست؟
درباره ما | ارتباط با ما | همكاري با ما
اخبارمحصولاتكارفرمايانكتابخانهپرسشهاي متداولسايتهاي مرتبطتصاوير

مجله الكترونيكي مطالعات مديريت دانش

Case Study: اقدامات شرکت IBM برای ورود Web2.0 به مدیریت دانش




Case Study: اقدامات شرکت IBM برای ورود Web2.0 به مدیریت دانش



تهیه و تنظیم: نجمه کرمی
کارشناس ارشد مدیریت فناوری اطلاعات
دانشگاه تهران


تا کنون استفاده از web0.2 برای مدیریت دانش در سازمان‌ها، دستاوردهای بزرگی در پی داشته است. تکتولوژی‌های مرتبط با نسل جدید وب، سازمان‌ها را قادر ساخته است تا به صورت اثربخش‌تر و کاراتری از مزایای مدیریت دانش در سطح فردی، گروهی و سازمانی بهره ببرند. در این مقاله به بررسی اقدامات شرکت IBM در زمینه آنچه که به عنوان نسل جدید مدیریت دانش نامیده می‌شود و معرفی ابتکار عمل‌های مدیریت دانش آن شرکت در رابطه با تکنولوژی‌های  مبتنی بر Web2.0 پرداخته‌ایم.




معرفی IBM


IBM یک شرکت چند‌ملیتی در حوزه کامپیوتر، تکنولوژی و IT است و جزء یکی از صد شرکت برتر دنیا محسوب می‌شود. این شرکت یکی از معدود سازمان‌های مرتبط با IT است که قدمت آن به قرن 19 باز می‌گردد و به عنوان یکی از سازمان‌های رهبر در همین زمینه شناخته می‌شود. فعالیت اصلی آن در زمینه تولید و فروش سخت‌افزار، نرم‌افزار، زیرساخت و ارائه‌ی خدمات مشاوره‌ای می‌باشد. این سازمان بیش از 400,000 کارمند در سرتاسر دنیا دارد و در بیش از 170 کشور فعالیت می‌کند.




مدیریت دانش در IBM


IBM یکی از سازمان‌های پیشرو در زمینه پیاده‌سازی مدیریت دانش است و فعالیت‌های خود را در زمینه مدیریت دانش از سال 1994 آغاز و موفقیت‌های زیادی در این زمینه کسب کرد. اولین اقدام مدیریت دانش IBM در حوزه مدیریت دارایی‌ها از دیدگاه واحدهای کسب و کار بود. استراتژی آن‌ها این بود: توسعه یک پایگاه دانش از دانش همکاران، که استفاده مجدد از دارایی‌ها و سرمایه‌های ذهنی را ممکن سازد و کل سازمان را برای ارائه خدمات بهتر و سریع‌تر به مشتری قادر سازد.




IBM و تکنولوژی NOTES

NOTES یک ابزار تسهیل‌کننده کار گروهی است که امکان ضبط و دست‌یابی به دانش ساخت‌یافته و بهره‌مندی کارکنان از دانش صریح را به عنوان یک ابزار مدیریت دانش مهیا کرده است، هم چنین از طریق پایگاه دانش خود، امکان مبادله دانش و تبدیل دانش ضمنی به صریح را مهیا کرده است. در سال 1995 میلادی شرکت IBM با خرید شرکت LOTUS به ۱۳ برابر ارزش دفتری‌اش، فناوریNOTES  را به دست آورده و از آن به عنوان ابزار اصلی در پیشبرد اهداف خود در حوزه مدیریت دانش بهره برده است. IBM کار خود را با نرم‌افزار LotusNotes 4.0 آغاز کرد و همگام با پیشرفت تکنولوژی اینترنت نسخه‌های جدیدتری از آن را معرفی کرد. نسخه 4.0 این نرم‌افزار امکان دسترسی به اسناد اشتراک‌گذاری شده و صفحات وب را فراهم می‌کرد که در آن زمان، پیشرفت بزرگی محسوب می‌شد.


همراه با روند تغییرات سریع تکنولوژی و تکامل مفاهیم مربوط به مدیریت دانش، استفاده از Web2.0 در مدیریت دانش، از سالهای 2003-2004 میلادی در این شرکت آغاز شده است.
در این سالها رویکرد IBM در زمینه مدیریت دانش تغییرات زیادی کرده است، تشریک مساعی  و تبادل دانش در کل سازمان گسترش یافته است. IBM ده‌ها نسخه‌ی جدید از Notes را مطابق با مفاهیم جدید مدیریت دانش و Web2.0 معرفی کرده است. Note 9.0 که در ماه مارس سال 2012 وارد بازار شد جدید‌ترین ویرایش این نرم افزار است.




معرفی IBM Connections


IBM Connections یک پلت‌فرم برای نرم‌افزارهای اجتماعی و محصول سال 2007 در شرکت IBM می‌باشد که دسترسی کارکنان به شبکه‌هایی از همکاران و خبرگان حوزه‌های مختلف کسب‌وکار را ممکن می‌سازد. هدف اصلی IBM Connections تسهیل روند نوآوری در سازمان و کمک کردن به کارکنان برای انجام اثربخش کارهایشان به وسیله‌ی ارتباط با همکاران در شبکه‌های اجتماعی از شرکا، می‌باشد.
IBM در Connections از ابزارهای متنوع Web2.0 برای پیش‌برد مدیریت دانش خود استفاده می‌کند. آنچه که باید به آن اشاره کرد یکپارچه بودن تمامی این ابزارها در پلت فرم و قابلیت استفاده از تمامی امکانات آنها به صورت هماهنگ است. در ادامه به اختصار به بررسی ابزار به کار گرفته شده در Connections خواهیم پرداخت.




مدیریت دارایی ها در IBM


IBM یک ویکی اختصاصی‌سازی شده برای مدیریت دانش و تشریک مساعی با همکاران و سایر سازمانها، ترتیب داده است و قابلیت‌هایی مانند مکانیزم‌های جست‌وجوی پیشرفته و RSS را به این ویکی افزوده است. ویکی همچنین دسترسی به فایل‌هایی با فرمت متفاوت را بدون نیاز به نصب نرم افزارهای مورد نیاز، ممکن ساخته است. این ویکی چندین زبان زنده دنیا را پشتیبانی می‌کند. گفته یکی از کارکنان درباره نرم‌افزار چنین است:
"من مجبور بودم زمان زیادی را صرف دسترسی به اسناد مورد نیازم کنم خصوصا در مورد فایل‌های حجیم که فرستادن و دانلود آنها زمان زیادی را از من می‌گرفت و گاهی باز کردن آنها با فرمت های متفاوت غیر ممکن می‌شد. ویکی تمام مشکلات را برطرف کرده است."




مکان‌یابی و دسترسی به خبرگان


با توجه به اهمیت دسترسی به خبرگان در سازمان، IBM در خصوص امکان برقراری ارتباط خبرگان با آن‌هایی که به کمک نیاز دارند به اقدامات جدیدی دست زده است. کارکنان برای این کار به فراخور نیاز خود می توانند از هر یک از ابزارهای زیر استفاده کنند:


1- Blue Pages+1: مکانی است غیر رسمی که در آن عنوان و اطلاعات تمام خبرگان وجود دارد و امکان جست و جو و برچسب گذاری آنان (Tagging) با کلمات کلیدی مناسب وجود دارد.
2- Dogear: ابزار بسیار قدرتمند IBM برای نشانه‌گذاری اجتماعی (Social benchmarking) است که کاربران در آن علاوه بر ذخیره کردن نشانه‌گذاری‌های خود به صورت آنلاین، می توانند خبرگان مورد نظر خود را با توجه به برچسب ها و کلمات کلیدی استفاده شده، بیابند.


 Untitled 7.png




3- تمام ابزارهایی که تا کنون اشاره شد برای یافتن خبرگان به صورت آفلاین بود. برای یافتن خبره در هر زمان و هر مکان، کارکنان IBM می‌توانند از نرم‌افزار Lotus sametime 7.5 استفاده کنند. در این نرم‌افزار امکان ارسال پیام برای تمام اعضای یک گروه و دریافت پاسخ از آنان وجود دارد بدون اینکه لزوما هویت فرستنده مشخص باشد.



Untitled 8.png




4- یکی دیگر از ابزارهای اجتماعی که کارکنان IBM برای یافتن پاسخ و دسترسی به خبره به وفور استفاده می‌کنند، وبلاگ است. IBM یک وبلاگ داخلی با عنوان Blog Central دارد که در آن افراد می‌توانند وبلاگ خود را بسازند، به وبلاگ سایرین دسترسی داشته باشند و نظرات خود را بگذارند و پاسخ ها و نتایج بحث‌ها را به اشتراک بگذارند.



Untitled 9.png




5- ابزار دیگری که در IBM استفاده می‌شود Tommy نام دارد و مانند یک شبکه اجتماعی عمل می‌کند. در Tommy افراد می‌توانند لیست دلخواهی از همکاران و خبرگان برای خود بسازند و پیگیر مطالب منتشر شده توسط آن‌ها و نظراتشان باشند، ارتباطی دائمی با آنها داشته باشند و حجم قابل توجهی داده دریافت نمایند.




تشریک مساعی
 
برای همکاری و تشریک مساعی ابزارهای متنوعی تا کنون در IBM ارائه شده است و افراد به فراخور نیاز و ترجیح خود از تمامی ابزارهایی که تا کنون معرفی شده، مانند ویکی،BluePages+1 ، Dogear، Tommy و غیره استفاده می‌کنند. علاوه بر این‌ها کارکنان IBM از ابزار دیگری برای تشریک مساعی و همکاری بهره می‌برند:


1- پادکست‌هایی برای تسهیم دانش با سایرین در اپیزودهای مختلفی ارائه می‌شود. یکی از ابتکارات IBM در این زمینه Shortcuts  نام دارد. Shortcuts نمایش‌های هفتگی هستند که در یک پادکست خارجی در IBM نمایش داده می‌شوند و "به شما کمک می‌کنند تا از پست الکترونیکی، IM (پیام‌های فوری در مسنجرها) ، بلاگ‌ها و سایر ابزارهای تکنولوژیک، حداکثر استفاده را ببرید." مثلا در مورد موتورهای جست‌وجو، هر فرد روش خاص خود را پیش می‌گیرد در حالی که شاید آنچه جست و جو می‌کند فاصله بسیاری با آنچه که می‌خواهد، داشته باشد.
2- ابزار دیگری که در IBM استفاده می‌شود Activity است. جایی که افراد می‌توانند به سازماندهی کار خود و همکاران بپردازند و مانند چتری می‌ماند که تمام فعالیت‌های انجام شده توسط سایر ابزارها را در بر می‌گیرد.
3- IBM همچنین برای افرادی که از راه دور کار می‌کنند نرم‌افزارهای اجتماعی متنوعی ارائه می‌دهد که برگزاری جلسات الکترونیکی به صورت آنلاین را ممکن می‌سازد. برای مثال نرم‌افزار کاربردیIBM Lotus Sametime web conference 7.5 برای این منظور طراحی شده است.




نتایج ورود تکنولوژی های Web2.0  در IBM


شرکت IBM  به طور گسترده‌ای از تکنولوژی شبکه‌های اجتماعی و در کل نسل جدید وب استفاده می‌کند و تا کنون فواید زیادی را برای آن سازمان در پی‌داشته است. به اعتقاد این شرکت، برخی از مهم‌ترین آن فواید از این قرارند:


1- سرعت بخشدن به ورود خلاقیت به محصولات
2-  کمک به کارکنان برای بهره‌وری و آگاهی بیشتر و سریع‌تر
3- استفاده حداکثر از دانش پیش‌کسوتان به طوری که بدون ابزارهای Web2.0 و شبکه‌های اجتماعی ممکن نبود.
4- پاسخ‌گویی بهتر و سریع‌تر به مشتریان و دسترسی بهتر به خبرگان با استفاده از این ابزارها.




دلایل پذیرش شبکه های اجتماعی توسط کارکنان در IBM


در سالهای اخیر، توسعه رسانه‌های اجتماعی به طور گسترده‌ای در تمام نقاط جهان و مقبولیت باورنکردنی آن‌ها توسط همه اقشار را شاهد بوده‌ایم. بسیاری از سازمانها، از جمله IBM برای بهره‌مندی از فواید و نتایج برشمرده برای شبکه های اجتماعی درصدد استفاده از آنها برآمدند. شبکه های اجتماعی و سایر ابزارهای Web2.0 در IBM به سرعت مقبولیت یافتند که دلایل آنها را می توان در خصوصیات مربوط به این شبکه ها یافت:


1- دسترسی دایم به اطلاعات در فرمت های مختلف
2- برقراری ارتباط احتماعی و دوستانه با همکاران
3- استفاده از تجربه و نظرات سایرین
4- اشتراک‌گذاری اطلاعات
5- متصل بودن دائمی به تمام همکاران
6- قابلیت معرفی کردن خود به سایرین
7- برقراری ارتباط با سایرین به اشکال متفاوت
8- یافتن خبرگان به شکلی ساده‌تر
9- یافتن اطلاعات و پاسخ سؤالات
10- امکان سازماندهی تمام امور کاری به صورت یکپارچه
 
این تنها مروری اجمالی بود بر برخی از فعالیت های اصلی IBM برای استفاده از تکنولوژی Web2.0  برای تبدیل فعالیت‌های سنتی مدیریت دانش و تشریک مساعی سازمانی و آنچه کهKnowledge management2.0 و Colaboration2.0 خوانده می‌شود، نسل بعدی مدیریت دانش و تشریک مساعی که تعادل بهتری را در تسهیم دانش ضمنی و دانش آشکار را ممکن میسازد. با این اوصاف آنچه که در IBM اتفاق افتاده است ترکیبی است از فرآیندها و مکانیزمهای مدیریت دانش سنتی و نسلهای آتی مدیریتی دانش با استفاده از ابزار و تکنولوژی های Web2.0.


منابع:
www.ibm.com
www.wikipedia.org
www.kmworld.com


درباره ما | ارتباط با ما | اخبار | محصولات | کارفرمایان | کتابخانه | مجله مطالعات مدیریت دانش | پرسشهای متداول | سایتهای مرتبط | تصاوير | همکاری با ما | نقشه سايت