پشتیبانی
رزومه مشاوران توسعه آينده
مدیریت دانش چیست؟
درباره ما | ارتباط با ما | همكاري با ما
اخبارمحصولاتكارفرمايانكتابخانهپرسشهاي متداولسايتهاي مرتبطتصاوير

مجله الكترونيكي مطالعات مديريت دانش

بلوغ در ساختار مدیریت دانش




بلوغ در ساختار مدیریت دانش
برگرفته از مدل بلوغ مدیریت دانش APQC



تهیه و تنظیم: نیکو راحتی
کارشناس ارشد مدیریت داش
مشاوران توسعه آینده


مدل‌ بلوغ مدیریت دانش ابزاری است که به فعالان مدیریت دانش این امکان را می‌دهد تا تمامی ابعاد برنامه مدیریت دانش خود را اندازه‌گیری کرده و فرصت‌های بهبود جهت تکامل برنامه خود را شناسایی کنند. مدل‌های بلوغ مدیریت دانش متعددی تا کنون توسط محققین و موسسات تحقیقاتی گوناگون توسعه یافته و معرفی شده‌اند که در این میان مدل بلوغ مدیریت دانش APQC را می‌توان معتبرترین آن‌ها دانست.
این مدل که دارای پنج سطح بوده و در سال 2007 توسعه یافته است، وضعیت برنامه مدیریت دانش یک سازمان را توصیف می‌کند. هر یک از سطوح دارای ویژگی‌ها و نتایجی است که انتظار می‌رود در سازمانی که در آن سطح فعالیت می‌کند، مشاهده شود. این سطوح از سطح 1 که در آن سازمان شروع به درک نیاز به بهبود جریان دانش می‌کند آغاز می‌شوند و تا سطح 5 که در آن فرایندها و رفتارهای مدیریت دانش به طورکامل در استراتژی‌ها و فرهنگ سازمان نهادینه می‌شوند، ادامه می‌یابند.



level of maturity.png


یکی از مشخصه‌هایی که بلوغ آن در سطوح مختلف این مدل سنجیده می‌شود، ویژگی‌های مرتبط با نقش‌های عهده‌دار مدیریت دانش در سازمان است که همان ساختار مدیریت دانش می‌باشد1 .‌ در این نوشتار برآنیم تا سطوح بلوغ یک ساختار مدیریت دانش را از دیدگاه مدل بلوغ مدیریت دانش APQC شرح دهیم تا راهنمای سازمان‌ها در این حوزه بوده و نقشه راهی جهت تکامل ساختارهای مدیریت دانش پیش روی آن‌ها قرار دهد.




سطح اول: آغاز رشد آگاهی


در سطح اول از مدل بلوغ مدیریت دانش، از ساختار رسمی سازمانی خبری نیست. هیچ نقشی برای ایفای فعالیت‌های مدیریت دانش تعریف نشده است اما کسانی که حامیان مدیریت دانش2  هستند ارزش آن را نزد رهبران کسب و کار و ذی‌نفعان کارکردها و فرآیندهای سازمان ترویج می‌کنند. در این مرحله، رهبر ارشد سازمان، از انجام آزمون‌هایی جهت اثبات ایده مدیریت دانش حمایت می‌کند.




سطح دوم: توسعه فعالیت‌های بخشی و تکرار پذیر


در سطح دوم مدل بلوغ مدیریت دانش، یک تیم مدیریت دانش برای طراحی و اجرای استراتژی‌ها و رویکردهای اولیه  مدیریت دانش منصوب می‌شوند. هم‌چنین نمایندگانی از واحدها یا بخش‌های مختلف کسب و کار، از اقدامات اولیه برای طراحی رویکردهایی جهت فعال‌سازی جریان دانش حمایت می‌کنند. در این سطح، یک گروه میان وظیفه‌ای جهت‌گیری اولیه اقدامات KM را تعیین می‌کند.




سطح سوم: استانداردسازی  فرایندها و رویکردهای مشترک


در این سطح، تمرکز تیم مدیریت دانش  از حیطه‌های اولیه مانند خطوط کسب‌و‌کار، کارکردها و واحدهای کسب و کار به دیگر حیطه‌های سازمان گسترش می‌یابد. تیم و فرآیندی جهت هماهنگی و تسهیل رویکردهای مدیریت دانش ایجاد می‌شود و قابلیت‌های  مدیریت دانش در کلیه واحدها و بخش‌های کسب‌و‌کار، ارتقا می‌یابد. تسهیل‌گران، هدایت کنندگان و مدیران، محتوا، فرآیند و رویکردهای جریان دانش در سازمان را هماهنگ و مدیریت می‌کنند. قهرمانان3  و حامیان فعال مدیریت دانش در واحدها و بخش‌های مختلف کسب‌و‌کار حضور دارند. همچنین یک کمیته‌ راهبری یا مشورتیِ رسمی و میان وظیفه‌ای برای مدیریت دانش تعیین و تشکیل می‌شود و رهبر سازمان، اقدامات مدیریت دانش را در استراتژی سازمان لحاظ می‌کند. به این ترتیب افراد و واحدهای بیشتری در قبال فرآیندها و رویکردهای جریان دانش در سازمان مسئول بوده و می‌بایست پاسخگو باشند. در این سطح، حامیان مدیریت دانش در سرتاسر سازمان استقرار می‌یابند.




سطح چهارم: بهینه‌سازی اندازه‌گیری و انطباق


در سطح چهارم بلوغ مدیریت دانش، نیازمندی‌های منابع (زمان و هزینه) مدیریت دانش به صورت همکارانه بین پرسنل مدیریت دانش و واحدهای عملیاتی تعیین می‌گردند. عامل‌های تغییر و خبرگان دانشی برای پشتیبانی از جریان دانش در فرآیندها و واحدهای کسب و کار نهادینه می‌شوند. هریک از واحدهای کسب‌و‌کار، منابعی برای توسعه قابلیت‌های مدیریت دانش و دارایی‌های دانشی در حیطه‌ها و حوزه‌های کسب و کار اختصاص می‌دهند. مهارت‌ها و قابلیت‌های مدیریت دانش با توسعه کارکنان همسو می‌شود. تیم مدیریت دانش، جهت‌گیری و منابع لازم برای ترویج و توسعه دارایی‌های دانشی پشتیبان شایستگی‌های کلیدی سازمان را فراهم می‌کند. حامیان ارشد اولویت‌های مدیریت دانش را با استفاده از ورودی واحد‌ها و حوزه‌های کسب‌و‌کار  تعیین می‌کنند. در این سطح، مدل‌های منابع و پاسخگویی برای مدیریت دانش وجود داشته و حامیان مدیریت دانش نیز مسئولیت پاسخگویی نتایج مدیریت دانش را بر عهده دارند.




سطح پنجم: نوآوری و بهبود مستمر فعالیت‌ها


در بالاترین سطح از بلوغ مدیریت دانش، شایستگی‌های مدیریت دانش در سراسر سازمان گسترش یافته و نهادینه می‌شود و متولی مدیریت دانش در کل سازمان،  رهبر ارشد است که این فرایند را راهبری می‌کند. در این سطح همچنین مدیریت دانش با مدیریت استعدادها، توسعه رهبری، بهبود رسمی فرآیندها و یادگیری سازمانی همسو می‌شود.




1-در پرسشنامه مربوطه، این نقش‌ها ذیل شاخص Resources  و Guidance and leadership مطرح شده‌اند.
2-KM Advocates
3-Knowledge Champions




 


درباره ما | ارتباط با ما | اخبار | محصولات | کارفرمایان | کتابخانه | مجله مطالعات مدیریت دانش | پرسشهای متداول | سایتهای مرتبط | تصاوير | همکاری با ما | نقشه سايت