پشتیبانی
رزومه مشاوران توسعه آينده
مدیریت دانش چیست؟
درباره ما | ارتباط با ما | همكاري با ما
اخبارمحصولاتكارفرمايانكتابخانهپرسشهاي متداولسايتهاي مرتبطتصاوير

مجله الكترونيكي مطالعات مديريت دانش

تحلیل مقایسه ای مدیریت دانش در صنعت بانکداری




تحلیل مقایسه‌ای مدیریت دانش در صنعت بانکداری



مأخذ: 
European Journal of Business and Management
Vol.5, No.16, 2013
تهیه و تنظیم: احمد سپهری،
کارشناس مدیریت دانش، مشاوران توسعه آینده






مقدمه

هم زمان با توسعه آشوبناک و پیچیده نظریه های مدیریتی، به منظور پیدا کردن یک جایگاه میان رشته‌ای مفاهیمی همچون نوآوری، کارآفرینی، گزارش بازخور و... به وجود آمده و تعامل و برنامه‌های کاربردی شبکه،  معنای جدیدی به این چارچوب بخشیده است. در نتیجه این تحولات که در حوزه مدیریت رخ داده است اهمیت اطلاعات بالا رفته و کسب و کارهایی که قادر به تولید اطلاعات بوده‌اند به موفقیت پایدار دست یافته اند.


نظریه های سنتی سازمانی، سازمان را به مثابه ماشینی می‌پنداشتند که به منظور د‌ست‌یابی هدفی خاص عمل می‌کند و به منظور حل مشکلات، اطلاعات را از خارج دریافت می کند. این فهم ایستا و غیرفعال از سازمان در پاسخ به فرآیندهای پویا که از تعامل بین سازمان، اعضای آن و محیط اطراف منتج می‌شد شکست خورد. اکنون می‌دانیم که سازمان‌ها صرفا مشکلات را حل نمی‌کنند بلکه دانش جدید خلق می‌کنند و برای رسیدن به راه‌حل  این دانش‌ها را به کار می‌برند. سازمان یک ماشین پردازش داده نیست بلکه موجودی است که دانش را به عنوان یک نتیجه از اقدامات  و تعاملات خود ایجاد می‌نماید.


فرآیند مدیریت دانش را  به‌طور خلاصه می‌توان  در تبدیل داده به اطلاعات و اطلاعات به دانش ارزشمند تعریف نمود و این فرآیند عاملی ضروری برای صنعت بانکداری است. به همین منظور رقابت شدیدی در تولید دانش و راه‌حل‌های بهتر برای ارائه خدمات به مشتریان وجود دارد.
هدف اصلی این پژوهش  تعیین اجزایی است که فرآیندهای کاری مدیریت دانش را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد و همچنین تحلیل این موضوع که آیا بین بانک‌های دولتی و خصوصی از لحاظ اجزای مدیریت دانش تفاوتی وجود دارد یا خیر.






متدلوژی(روش شناسی)




1- طراحی پژوهش


هدف از انجام این پژوهش پاسخ به سوالات زیر است:


• تعیین درجه مهارت و سطح استفاده مدیران از دانش سازمانی در بخش بانکداری
• تجزیه و تحلیل اجزای موثر بر روند مدیریت دانش کسب و کار
• بررسی تفاوت در پیاده‌سازی فرآیندهای مدیریت دانش در بانک¬های خصوصی و دولتی


این پژوهش در استان غازی عینتاب ترکیه انجام شده است. با توجه به اطلاعات آماری به‌دست آمده از انجمن بانک¬های ترکیه در سال 2011 میلادی 144 شعبه بانک در این استان وجود دارد که  مجموعا 2109 نفر کارمند در آن مشغول به فعالیت می‌باشند از این تعداد 520 نفر در شعب بانک‌های دولتی و 1589نفر در بانک‌های خصوصی مشغول به کار می‌باشند.


حجم زیاد دانش‌های تولید شده در فرآیندهای کاری، توجه روز افزون به مشتری مداری، نوآوری و خلاقیت و پیشرفت سریع تکنولوژی‌های کاربردی در صنعت بانکداری موجب شده است که این حوزه مورد مطالعه قرار گیرد.
در این پژوهش جهت جمع آوری اطلاعات از روش پرسشنامه استفاده شده است. پرسشنامه‌های به‌‎وسیله مدیران دفاتر مرکزی و نواحی اصلی بانک‌ها با حضور پژوهشگران تکمیل شد. مجموعاً 270  پرسشنامه به پژوهشگران بازگردانده شده است که از این تعداد 80 پرسشنامه  توسط پرسنل شعب بانک های دولتی و 190 پرسشنامه توسط کارکنان شعب بانک های خصوصی تکمیل شده است.


طراحی پرسشنامه این پژوهش بر مبنای "ابزار اندازه‌گیری مدیریت دانش APQC" بوده است که شامل 4 سوال چند گزینه‌ای با هدف به‌دست آوردن اطلاعات جمعیت‌شناسی و 24 سوال در رابطه با اجزای مدیریت دانش م که با مقیاس 5 گزینه‌ای لیکرت مورد سنجش قرار گرفته می‌باشد. سوالات مربوط به اجزای مدیریت دانش در 5 بخش کلی "فرآیندهای مدیریت دانش" ، "فرهنگ مدیریت دانش" ، "رهبری در مدیریت دانش"، "فناوری اطلاعات" و" اندازه‌گیری مدیریت دانش" طراحی شده است. در تحلیل آماری این پژوهش از نرم افزار spss استفاده شده که پس از انجام محاسبات ضریب آلفای کرونباخ شاخص‌های پرسشنامه در اجزای مدیریت دانش 945/0 به‌دست آمده است و از آنجایی که این عدد نسبت به7/0 بیش‌تر می‌باشد پرسشنامه پایایی پرسش‌نامه تایید شد.




2- سوال پژوهش

در بررسی‌های صورت گرفته ، اجزای موثر بر فرآیند مدیریت دانش در چند حوزه ذیل شناسایی شده است:


• فناوری اطلاعات
• فرهنگ سازمانی
• رهبری
• ارزیابی نتایج


سوال اصلی پژوهش تعیین اجزای موثر بر فرآیند مدیریت دانش در حوزه بانکداری است . انتظار می‌رود که از طریق مطالعات پیش‌رو به سوالات زیر پاسخ داده شود:


1- سطح کاربرد مدیریت دانش در بانک‌های محدوده مطالعه چیست؟


2- کدام متغیر در اجزای مدیریت دانش بانک‌ها نفوذ دارد و درجه نفوذپذیری آن به چه میزان است؟


3- آیا اجزای مدیریت دانش در شعب بانک‌های خصوصی و دولتی با هم متفاوت است؟




3- یافته ها


با تجزیه و تحلیل سوالات مربوط به بخش اول پرسشنامه ها ( اطلاعات جمعیت شناسی) نتایج زیر حاصل گردیده است:


30 درصد پاسخ‌دهندگان به سولات پرسنل شعب بانک‌های دولتی و 70 درصد دیگر مربوط به شعب بانک‌های خصوصی در این استان می‌باشند. 31 درصد از پاسخ‌دهندگان دارای پست‌های مدیریتی بوده و مابقی کارمندان رده‌های مختلف در شعب می‌باشند. 57 درصد از جامعه آماری مورد مطالعه را کارکنان با سابقه بیش از 5 سال تشکیل می‌دهند و73 درصد از کارمندان این پژوهش دارای مدرک کارشناسی‌ارشد می‌باشند.
در مطالعات انجام شده در شعب مورد نظر، بسیاری از کارها از طریق کانال‌های جایگزین (همچون بانکداری الکترونیکی) با هزینه کم در حال انجام است. در نتیجه شعب قادرند خدمات مختلف و متنوعی به مشتریان ارائه نمایند که موجب ارزش افزوده برای آن¬ها شود.


یافته های حاصل ازسولات بخش دوم پرسشنامه (اجزای مدیریت دانش) نیز به صورت زیر جمع‌بندی می‌شود:


با توجه به نتایج حاصل از تحلیل همبستگی ، "فرآیندهای مدیریت دانش"با متغیرهای "فرهنگ مدیریت دانش"، "رهبری در مدیریت دانش"، "فناوری اطلاعات" و" اندازه‌گیری مدیریت دانش" دارای ارتباط معنی‌داری هستند. بنا بر نتایج به‌دست آمده ایجاد یک ساختار رهبری قدرتمند، فرهنگ‌سازی مناسب در حوزه مدیریت دانش که توان حمایتی بالا از آن را داشته باشد و ایجاد زیرساخت پیشرفته تکنولوژیکی بر فرآیندهای مدیریت دانش تاثیر مثبتی خواهد گذاشت. همچنین ایجاد یک سیستم ارزیابی مناسب که  وظیفه پایش فرآیندهای مدیریت دانش را برعهده داشته باشد می‌تواند تاثیر مثبتی بر عملکرد بانک داشته باشد.
نتایج حاصل از این پژوهش با مطالعات پیشین این حوزه منطبق بوده و بر آن‌ها تاکید دارد. طبق  بررسی‌های صورت گرفته، متغیرهای "رهبری در مدیریت دانش"، "فناوری اطلاعات" و" اندازه‌گیری مدیریت دانش " از نفوذپذیری بالایی در فرآیندهای مدیریت دانش برخوردارند.


در حوزه رهبری، مدیران بانک‌های مورد مطالعه استراتژی در مدیریت دانش را امری بسیار مهم و حیاتی تلقی کرده و از آن به عنوان عاملی که می‌تواند منجر به ایجاد مزیت رقابتی شود نام می‌برند. همچنین مدیران بانک‌ها پرسنل  خود را به تولید دانش تشویق می‌کنند و یکی از شاخص‌های مهم ارزیابی عملکرد کارکنان، نرخ تولید دانش توسط آن‌ها می‌باشد و افرادی که نسبت به سایرین دانش بیشتر تولید می‌کنند از جایگاه بالاتری برخوردار هستند. افزایش اهمیت فناوری اطلاعات در صنایع مختلف به ویژه صنعت بانکداری بسیار قابل‌توجه می‌باشد. بانک‌های مورد مطالعه سرمایه‌گذاری جدی در فناوری اطلاعات را با هدف جاری‌سازی استراتژی‌های مدیریت دانش به صورت کارآمد و موثر تلقی نموده و سرعت در انتشار دانش بین کارمندان را عامل کسب مزیت رقابتی می‌دانند که این امر می‌تواند موجب ارائه خدمات با کیفیت و سرعت بالاتر به مشتریان شود. سنجش و ارزیابی  مدیریت دانش نیز از عوامل پر نفوذ در اجزای مدیریت دانش بانک‌ها می‌باشد. بهبود فرآیند مدیریت دانش ارتباط نزدیکی با ارزیابی نتایج حاصل از کاربردهای مدیریت دانش دارد.


یافته دیگر این پژوهش نشان‌دهنده این موضوع است که با توجه به مولفه‌های مدیریت دانش تفاوت معنی‌داری بین بانک‌های دولتی و خصوصی وجود ندارد. با توجه به تحولات اخیر و جهانی شدن اقتصاد، دولت‌ها بیشتر بر بهره‌وری و اثربخشی در این حوزه تاکید دارند و در قلب این تحولات مدیریت دانش مناسب مکانیزم مناسبی برای رسیدن به این مهم می‌باشد. امروزه ذهنیت مدیریت کسب وکار در بخش‌های دولتی نیز جاری شده است. افزایش سطح آگاهی مشتریان نسبت به گذشته و درخواست ارائه خدمات با کیفیت و سرعت بیشتر بانک‌های دولتی را مجبور کرد تا به سطح قابل‌قبولی نسبت به رقبای خصوصی خود برسند و با آن‌ها به رقابت بپردازند. تجدید ساختار بانک‌های دولتی پس از بحران سال 2001 میلادی در ترکیه و سرمایه‌گذاری در بخش منابع انسانی و تکنولوژیکی در پنج سال گذشته از مهم‌ترین اقدامات می‌باشد. با این تحولات بانک‌های دولتی وارد عرصه رقابت با بانک‌های خصوصی شده‌اند و سعی دارند با پیاده‌سازی مدیریت دانش ضمن بالا بردن بهره‌وری  به مزیت رقابتی پایدار دست یافته و سهم بیشتری از بازار را حصول نمایند.


درباره ما | ارتباط با ما | اخبار | محصولات | کارفرمایان | کتابخانه | مجله مطالعات مدیریت دانش | پرسشهای متداول | سایتهای مرتبط | تصاوير | همکاری با ما | نقشه سايت