پشتیبانی
رزومه مشاوران توسعه آينده
مدیریت دانش چیست؟
درباره ما | ارتباط با ما | همكاري با ما
اخبارمحصولاتكارفرمايانكتابخانهپرسشهاي متداولسايتهاي مرتبطتصاوير

مجله الكترونيكي مطالعات مديريت دانش

ساخت و به کارگیری سیستم مدیریت دانش در صنعت برق




ساخت و به کارگیری سیستم مدیریت دانش در صنعت برق



احمد سپهری
کارشناس ارشد مدیریت دانش
مشاوران توسعة آینده




I. مقدمه


صنعت برق به عنوان یکی از ارکان توسعة اقتصاد چین، به دلیل بهبود مستمر در فناوری‌های مدرن، به تدریج به یک بازار رقابت تبدیل شده است و شرکت‌های تولید و توزیع برق، از طریق اصلاحات مستمر و نوآوری، به تدریج با عرصة رقابت شدید آشنا می‌شوند. مدیریت دانش به عنوان یک ابزار مؤثر در راستای ارتقاء قابلیت رقابت و نوآوری سازمانی و به منظور مدیریت نظام نوآوری و بهبود قابلیت توسعة پایدار، در شرکت‌های توزیع و تولید انرژی الکتریکی به کار گرفته شد. افزون بر این، شرکت‌های برق چینی، به پایه و اساس خوبی برای پیاده‌سازی مدیریت دانش مجهز شده‌اند و دانش صنعتی آن‌ها به تدریج استاندارد شده است. به موازات آن، میزان نوسازی و نصب نرم‌افزار و سخت‌افزار در سازمان به طور مداوم در حال بهبود است و انباشت دانش و شیوه‌های یادگیری خوبی درحال شکل‌گیری است. بنابراین پیاده‌سازی مدیریت دانش در شرکت‌های برق به منظور افزایش رقابت‌پذیری شرکت در بازار، بسیار ضروری و عملی به نظر می‌رسد.




II. مقدمه‌ای بر مدیریت دانش

A. تعاریف مدیریت دانش


مدیریت دانش فرآیندی است که به وسیلة یکپارچه‌سازی مؤثر و به اشتراک‌گذاری اطلاعات با ارزش کسب‌وکار، دانش و منابع انسانی را برای به‌دست آوردن حداکثر اثربخشی، مدیریت می‌کند. در نتیجه برای کمک به بهبود قابلیت نوآوری، مزیت رقابتی و توسعة پایدار، به‌طور همزمان، روش‌ها و فلسفة مدیریت نوین را نیز پوشش می‌دهد. مدیریت دانش سازمانی، ابزاری است که از طریق فرآیند شناسایی و کسب دانش و استفادة مؤثر از آن، رقابت‌پذیری سازمان را بهبود می‌بخشد.




B. پیاده‌سازی مدیریت دانش در سازمان‌های داخلی و خارجی


همان‌طور که رقابت در بازار شدیدتر می‌شود و سطح فناوری به‌طور مداوم بهبود می‌یابد، تمرکز بر مدیریت دانش نیز بیشتر شده و شرکت‌ها بیشتر بدان اهمیت می‌دهند. تمام مناطق جهان، مشابه سطوح مختلف شرکت‌ها و صنایع، در رشته‌های مختلف، در حال کاوش در نرم‌افزارهای مدیریت دانش و یکپارچه‌سازی آن در حوزة خود می‌باشند که به بهبود رقابت‌پذیری سازمان در بازار کمک می‌نماید.




جدول 1: نسبت پیاده‌سازی مدیریت دانش در شرکت‌های مختلف
نسبت پیاده‌سازی مدیریت دانش.png




شرکت‌های خارجی به کاربرد و نرم‌افزار مدیریت دانش اهمیت می‌دهند و می‌دانند که مدیریت دانش، شاخص مهمی در ارتقاء قابلیت سازگاری و بقای شرکت است. بنابراین، آن‌ها به طور مداوم سیستم مدیریت دانش خود را بهبود داده و از طریق کانال‌های مختلف، محتوای دانشی موجود در سیستم را گسترش می‌دهند (همانند به‌اشتراک‌گذاری دانش، نسخه‌های دانش تعاملی و تأکید بر توسعة سرمایة فکری) و بدین‌ ترتیب مدیریت دانش را در نرم‌افزارهای سازمان ادغام و نهادینه می‌نمایند. اما هنگامی‌که شرکت‌های داخلی را مورد بررسی قرار دهیم، در می‌یابیم که به دلیل محیط رقابتی و فرهنگی متفاوت و پیاده‌سازی فرآیند کسب‌وکار، همیشه نمی‌توانند مدلی مناسب برای مدیریت دانش انتخاب کنند، به طوری که میزان شکست پروژه‌های مدیریت دانش در این سازمان‌ها 50 تا 70 درصد بالا می‌رود. علت را می‌توان در شرکت‌های مشاور یا تفاوت در اهداف سازمان‌ها جستجو کرد.




C. اصول مدیریت دانش

با توجه به پیاده‌سازی مدیریت دانش، سه اصل عمدتاً از اهمیت بیشتری برخوردار است:



1. اصل تجمع (انباشتگی): فعالیت‌های کسب‌وکار و توسعه در سازمان‌ها، دانش و اطلاعات زیادی در بر خواهد داشت و موجب انباشتگی تجربیات کارکنان خواهد شد. اما پایان یافتن فعالیت‌های یک کسب‌وکار خاص و یا جابجایی کارکنان، موجب تغییراتی در ساختار و از بین رفتن اطلاعات معتبر می‌شود. بنابراین توجه به انباشت دانش و اطلاعات، رقابت‌پذیری اساسی سازمان و ایجاد بنیانی برای پیاده‌سازی مدیریت دانش را به طور هم‌زمان به ارمغان می‌آورد.



2. اصل به اشتراک‌گذاری: به اشتراک‌گذاری دانش و اطلاعات مؤثر و انباشته، نه تنها بهره‌وری و اثربخشی کارکنان را بالا می‌برد بلکه با تشکیل زنجیره‌ای از تعداد زیادی از سازمان‌ها، هزینه را کاهش می‌دهد.



3. اصل نوآوری: دانش یک منبع نوآوری است؛ نوآوری سازمانی از طریق ایجاد انباشتگی در دانش و اشتراک آن، تقویت می‌شود و موجب توسعه بهتر و سریع‌تر کسب‌وکار می‌گردد.


شرکت‌های تولید و توزیع برق، به عنوان سازمان‌های بسیار سرمایه‌بر و مبتنی بر فناوری، باید به انباشت و اشتراک دانش توجه داشته باشند تا حوضچة استعداد و سیستم‌های اطلاعاتی قوی ایجاد نمایند. انباشتگی دانش (تجمع) زیربنای مدیریت دانش است. با درک ارزش به اشتراک‌گذاری دانش و پس از آن تبدیل شدن به یک شرکت نوآورانه، هستة رقابت‌پذیری قوی شکل می‌گیرد.




III. پیاده‌سازی مدیریت دانش در شرکت‌های برق

A. محتوای مدیریت دانش شرکت برق


پیاده‌سازی مدیریت دانش در شرکت های برق، 5 گام اساسی را در بر می‌گیرد:



1. ساختمان محتویات: ساخت یک پایگاه دانش کسب‌وکار از طریق تلفیق دانش داخلی و خارجی سازمان.
2. بهبود فناوری: پیاده‌سازی مدیریت دانش به منظور جمع‌آوری داده، به استفاده از ابزارهای فناوری اطلاعات پیشرفته نیاز دارد و فناوری اطلاعات سازمان به منظور یافتن اطلاعات بهتر و اشتراک و انتقال منطقی دانش باید بهبود یابد.
3. روش‌های یادگیری: سازمان‌ها با استفاده از روش‌های یادگیری، می‌توانند اطلاعات داخلی و خارجی را یکپارچه نموده، دانش پیشرفته و کارآمد را  ترویج داده و توانمندی‌های نوآوری را تقویت نمایند.
4. فرهنگ انباشت دانش: فرآیند مدیریت دانش برای ساخت فرهنگ سازمانی بسیار حیاتی است و می‌تواند به تبدیل سازمان به سازمانی دانشی سرعت بخشیده و یک سیستم منحصر به فرد مدیریت دانش سازمانی را ایجاد نماید.
5. مدیریت فرآیند: پیاده‌سازی مؤثر مدیریت دانش در فرآیند بهبود و تبدیل مداوم دانش ضمنی به آشکار، رسیدن به طبقه‌بندی اطلاعات و جذب مؤثر دانش خارجی را محقق می‌کند.




B. ابزارهای اصلی پیاده‌سازی مدیریت دانش در سازمان‌های تولید و توزیع برق
1. کدگذاری دانش


کد گذاری دانش به تجسم فکری دانش ضمنی و آشکار کسب‌وکار اشاره دارد. دانش آشکار می‌تواند از طریق مرتب‌سازی، به فایل الکترونیکی تبدیل شده و ساختارمند گردد. در حالی‌که دانش ضمنی، پنهان است و به کاوش عمیق و نتیجه‌گیری احتیاج دارد. از طریق کدگذاری دانش، می‌توان تکرار دانش را تحلیل نموده که به نوبة خود منجر به جمع‌آوری و اشتراک اطلاعات می‌شود. کار دانشی شرکت‌های برق از روش‌های زیر می‌تواند تحویل داده شود: ایجاد بانک اطلاعاتی الکترونیکی از مشتریان شرکت، ساخت قالب دانش تخصصی و شبکه‌ای از تجربیات، تأسیس BBS برای نشریات سازمانی و کسب‌وکار آنلاین.



2. فرآیندهای مدیریت دانش و استقرار مدیر ارشد دانشی CKO
دانش در شرکت‌های برق به منظور ایجاد ارزش، باید به طور مداوم به روز رسانی شود و فرآیند به‌روز رسانی کسب‌وکار سازمان را می‌توان زنجیرة دانش نام‌گذاری کرد. موفقیت مدیریت دانش نه‌تنها در زنجیرة ارزش شرکت نهفته است بلکه بهینه‌سازی روابط میان سایر جنبه‌های مدیریتی و سرعت بخشیدن به جریان دانش را نیز به شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد. مدیر ارشد دانشی بالاترین مقام مسئول مدیریت دانش است که در رشته‌هایی همانند مدیریت منابع اطلاعات و مدیریت دانش ظهور می‌یابد. رویه معرفی مدیر ارشد دانشی در بدنة شرکت‌های برق چینی می‌تواند تحت رهبری مدیران ارشد سازمان آغاز شده به گونه‌ای که مدیر ارشد دانشی مسئول جهت‌گیری و توسعة اطلاعات شرکت و در رأس توسعه و استفاده از روش‌های خاص تصمیم‌گیری بوده و پیاده‌سازی مثبت مدیریت دانش سازمانی را هدایت می‌کند.



3. استقرار مدل سازمان یادگیرنده
سازمان یادگیرنده از طریق ایجاد فضای یادگیری در سراسر سازمان، تفکر خلاق کارکنان را تحریک نموده و باعث به وجود آمدن سازمانی پایدار و ارگانیک می‌شود. چنین سازمانی دارای قابلیت یادگیری مستمر بوده و برآیند عملکرد یکپارچه سازمانی بیش از عملکرد مجموع افراد است. بنابراین ایجاد مدل یادگیری سازمانی به شرکت‌های حوزة برق کمک می‌کند تا فرهنگ و ارزش‌های خوب سازمانی را شکل دهند.



4. ایجاد پایگاه دانش

ساختار دانش سازمان‌های تولید و توزیع برق، نیاز به استفاده از سیستم‌های ایمنی سازمانی به منظور بهبود توسعة سیستم برق و شکل‌دهی به کانال‌های متمرکز و پایدار جمع‌آوری اطلاعات را آشکار می‌سازد. تمرکز اصلی بر اطلاعات کسب‌وکار و دانش اختصاصی صنعت برق است و تقویت توسعه و به‌کارگیری دانش و دسترسی اینترنتی به منابع خارجی در اولویت قرار دارد.



5. استقرار بسترهای به‌اشتراک‌گذاری دانش

پلتفرم اشتراک دانش در شرکت‌های حوزة برق به مجموعه‌ای از ابزارها و وسایل اشاره دارد که از مجموعة کارکنان در استفاده، به‌اشتراک‌گذاری و خلق دانش در شرکت‌های برق پشتیبانی می‌کند. یادگیری در این پلتفرم از طریق تبادل دانش، دریافت تحلیل، بحث و گفتگو و در نهایت بهبود بهره‌وری اشتراک دانش و نوآوری امکان‌پذیر است.





IV. ساختار سیستم مدیریت دانش در صنعت برق

A. فرآیند ساخت




فرآیند طراحی و ساخت سیستم مدیریت دانش.png


شکل 1: فرآیند طراحی و ساخت سیستم مدیریت دانش



1. پژوهش و تجزیه و تحلیل تقاضا
سیستم‌های مدیریت دانش باید با فرآیندهای کاری ترکیب شوند، بنابراین بررسی و تحلیل عمیق نیازها و تقاضا برای امکانات سیستم به مسئلة خطیر و مهمی تبدیل می‌شود. طرز فکر و نحوة ارتباطات به میزان قابل توجهی در فاز تحقیق و تحلیل تقاضا مشخص می‌شود.



2. تعیین هدف کلی از ساخت و به‌کارگیری سیستم

اهداف کلی از سیستم مدیریت دانش سازمانی باید از طریق تحقیق و تجزیه‌وتحلیل مؤثر شناسایی شود، و سپس هدف نهایی از ایجاد سیستم و در نهایت نحوة تحقق اشتراک دانش و نوآوری در کسب‌وکار به دقت تعیین شود.



3. ساخت سیستم

از طریق جستجو و بررسی در محتوای دانش سازمانی شرکت برق مورد نظر، روش اصولی مدیریت دانش در سازمان استخراج می‌شود. سپس با درنظر گرفتن هدف کلی از ایجاد سیستم مدیریت دانش به عنوان نقطة شروع و بهره‌گیری کامل از داده‌های به دست آمده از فاز پژوهش و تحلیل تقاضا، جنبه‌های بهبود سیستم مدیریت دانش آشکار می‌شود (شکل 2):



اجزای سیستم مدیریت دانش.png



شکل 2: اجزای سیستم مدیریت دانش در صنعت برق




B. چند توصیه در خصوص ساخت و بهبود سیستم مدیریت دانش

به منظور بهبود بیشتر سیستم مدیریت دانش در شرکت‌های وابسته به صنعت برق، باید مکانیزم‌ها و مفاهیم نوآوری در سیستم گنجانده شده، فضای احترام در خلق و اشتراک دانش حاکم شده و سپس به توسعة سازمان در جهت تبدیل شدن به سازمان یادگیرنده سرعت بخشیده و فرهنگ نوآورانة سازمانی به منظور ارتقاء انسجام کلی سازمان بسط و گسترش یابد. علاوه بر این باید ایدة اساسی سازمان‌های مردم‌گرا و خلق فرآیندهای مبتنی بر مدیریت دانش مد نظر قرار گیرد.




 


درباره ما | ارتباط با ما | اخبار | محصولات | کارفرمایان | کتابخانه | مجله مطالعات مدیریت دانش | پرسشهای متداول | سایتهای مرتبط | تصاوير | همکاری با ما | نقشه سايت