پشتیبانی
رزومه مشاوران توسعه آينده
مدیریت دانش چیست؟
درباره ما | ارتباط با ما | همكاري با ما
اخبارمحصولاتكارفرمايانكتابخانهپرسشهاي متداولسايتهاي مرتبطتصاوير

مجله الكترونيكي مطالعات مديريت دانش

سیر مدیریت دانش در شرکت پتروشیمی CHINA AMERICAN




سیر مدیریت دانش در شرکت پتروشیمی CHINA AMERICAN





ساسان رستم نژاد / کارشناس ارشد مدیریت دانش
مشاوران توسعه آینده




معرفی شرکت


شرکت CAPCO  در سال 1976 طی سرمایه گذاری مشترک شرکت‌های "توسعه دهندگان تکنولوژی فرآیند  (BP) و CPC Corporation (جمهوری خلق چین) پایه‌گذاری شد. بیش از سی سال از فعالیت شرکت CAPCO می‌گذرد و سرمایه آن بالغ بر 220 میلیون دلار برآورد می‌شود. PTA به عنوان ماده اولیه الیاف و تراشه‌های پلی استر استفاده می‌شود. جدول شماره 1 محصولات این شرکت و برخی از کاربردهای آن را نشان می‌دهد:




جدول 1- محصولات شرکت CAPCO و برخی از کاربردهای آن



محصولات شرکت CAPCO.png




CAPCO در سال 1979 اولین واحد تولید PTA خود را در کشور چین و با ظرفیت تولید سالانه 150،000 تن احداث کرد.  بعد از دو دهه رشد و توسعه مستمر، CAPCO  با احداث 5 واحد و با ظرفیت تولید سالانه 2.12 میلیون تن، به بزرگترین تولیدکننده PTA در آسیا تبدیل شد. حجم فروش و درآمد این شرکت از سال 1995 تا 2002 در جدول شماره 2 مشاهده می‌شود.




جدول 2- حجم فروش و درآمد شرکت CAPCO   از سال 1995 تا 2002



حجم فروش و درآمد شرکت CAPCO.png






محرک‌های اصلی مدیریت دانش در  شرکت CAPCO
 
CAPCO زمانی که اولین واحد تولید PTA خود را در کشور چین احداث کرد، انحصار تولید این محصول را برای مدت ده سال به دست گرفت که این موضوع باعث رشد چشم‌گیر فروش و تسلط وی بر بازار این محصول گردید. بعد از این شروع خوب، مدیران اجرایی شرکت به بهبود و تقویت مستمر حوزه‌های مدیریت و عملیات پرداختند. به منظور حفظ موقعیت رهبری بازار و همچنین تقویت توان رقابت پس از پایان دوره انحصار، این شرکت اقدام به باز مهندسی فرآیند‌های کسب‌وکار خود نمود و سیستم ERP شرکت SAP را در شرکت پیاده‌سازی کرد. تحت فشار رکود اقتصادی و همچنین ورود رقبا به بازار PTA طی سال‌های 1998 تا 1999، CAPCO  به طور مستمر به کاهش هزینه‌ها، تقویت توانایی کارکنان و افزایش بهره‌وری پرداخت.
کیفیت، صداقت و نیروی انسانی، سه عنصر اصلی شرکت CAPCO   از زمان تأسیس محسوب می‌شود و نیروی انسانی مهمترین و اصلی‌ترین دغدغه مدیران این شرکت محسوب می‌شود:
ما به آموزش و توسعه نیروی انسانی خود با هدف دستیابی به تمامی ظرفیت های آنان به منظور منافع مشترک اهمیت داده و درصدد افزایش مشارکت‌ افراد و اثربخشی آنان هستیم که نمود آن در بهره‌وری، عملکرد و کارتیمی است.



عکس 3.JPG


نیروی انسانی از مهمترین منابع سازمانی در شرکتCAPCO  محسوب می‌شود. مدیر این شرکت بیان داشته است که: "در دهه گذشته شرکت به هم‌افزایی ایجاد شده از تجارب و دانش نیروی انسانی آگاه بوده و به آن توجه داشته است؛ چرا که همین تجارب و دانش پرسنل بوده که باعث رشد مستمر، دستیابی به فناوری پیشرفته و بهره‌وری و همچنین عملکرد بهتر از رقبا شده است."
وی همچنین اعتقاد دارد که : "تبادل دانش و استفاده از آن منجر به تقویت دانش پرسنل می‌شود. منظور از دانش، دانشی است که شامل تحقیق و توسعه، فناوری تولید، مهارت‌های مدیریتی و فرهنگ کاری است که در شرکت CAPCO و عملیات‌ کاری آن آمیخته شده است."
در دهه آغازین شروع به کار شرکت، انحصار تولید منجر به رشد پایدار شرکت شده بود. شرکت می‌توانست اقدام به استخدام مهندسان برجسته کند و همزمان در راستای افزایش رضایت پرسنل، پاداش‌های معنوی و مادی برای آنان در نظر بگیرد. دریافتی پرسنل در سال‌های اولیه راه‌اندازی شرکت بسیار ناچیز بود. با این حال، CAPCO   همزمان با پیشرفت ظرفیت‌های تکنولوژی و کاهش هزینه‌ها به منظور ایجاد توان رقابت با رقبا، نرخ دریافتی پرسنل خود را نیز افزایش داد.
مدیران و معاونین شرکت خلاء مدیریت دانش را درک کردند. آنها می‌خواستند که اسناد پراکنده و گزارش‌های پروژه‌ها که در مکان‌های مختلف قرار داشت را به خوبی آرشیو کنند تا قابلیت بازیابی داشته باشند. همچنین دریافتند که تجربیات و دانش گرانبهای پرسنل کلیدی مخصوصا بعد از اینکه آنان بازنشسته شدند و یا سازمان را ترک کردند، باید در جایی ثبت شود و توسط سایر پرسنل مورد استفاده مجدد قرار گیرد و توسعه یابد.
CAPCO در ده سال گذشته، برنامه‌های پیشرفته مدیریت دانش را در سیستم‌های مختلف اطلاعاتی خود پیاده‌سازی کرده است. این شرکت برنامه مدیریت دانش خود را در پنج سیستم‌ اطلاعاتی مختلف شامل سیستم SAP ERP، سالن دانش PTA، پورتال اشتراک دانش، مدیریت تغییر و سیستم آموزشی پیاده کرده است که همگی آنها به صورت در هم آمیخته و تحت عنوان سیستم مدیریت دانش مورد بهره‌برداری قرار گرفته است. کلیه سیستم‌ها به فرآیند مدیریت دانش شامل ذخیره، تحقیق، استفاده مجدد و نوآوری دانش کمک می‌کنند.


برنامه های مدیریت دانش
چارچوب زمانی و ویژگی های هر یک از پنج سیستم مذکور در جدول شماره 3 خلاصه شده است. با توجه به تجارب حاصل از پیاده‌سازی سیستم‌های اطلاعاتی، استفاده روتین از برنامه مدیریت دانش در شرکت نیاز به زمان دارد. در ادامه عملکرد و بهره‌برداری از هر یک از پنج سیستم مذکور شرح داده شده است.




جدول 3- برنامه‌های مدیریت دانش و نتایج آنها
برنامه‌های مدیریت دانش.png



روند برنامه‌های مدیریت دانش.png




شکل 1: روند برنامه های مدیریت دانش در CAPCO








سیستم برنامه‌ریزی منابع سازمانی


اواخر سال 1996، به منظور توسعه سیستم‌های اطلاعاتی و همچنین در راستای پیشگیری از مشکلات باگ هزاره (Y2K )، شرکت CAPCO  تیمی را به منظور پیاده‌سازی سیستم برنامه‌ریزی منابع سازمانی SAP تشکیل داد. پس از 13 ماه، سیستم ERP در سطح شرکت و به صورت برخط راه‌اندازی شد. مدیر عامل از اثربخشی سیستم رضایت داشت. به عنوان مثال، ERP به وضوح عملکرد شرکت را در حوزه‌های خرید الکترونیکی، جریان گردش کار، اتوماسیون تولید، فرآیند معاملات و دسترسی اطلاعاتی برخط بهبود بخشید. در ابتدای پیاده‌سازی سیستم ERP، کلیه اطلاعات شرکت می‌بایست به فایل‌های الکترونیکی و دیجیتالی تبدیل می‌شدند. مستندات کاغذی که در واحد‌های مختلف سازمانی وجود داشتند، جمع‌آوری و به فایل‌های الکترونیکی تبدیل شدند تا در سیستم قابل پردازش باشند. همچنین واحد‌های مختلف سازمانی اعم از تولید، تحقیق و توسعه؛ مدیریت، بازاریابی و غیره می‌بایست سیستم اطلاعاتی خود را به منظور دسترسی پیدا کردن و به اشتراک‌گذاری فایل‌های الکترونیکی، از طریق یک پایگاه داده مرکزی، توسعه می‌دادند. به طور کلی می‌توان گفت که برنامه مدیریت دانش شرکت CAPCO   با سیستم ERP شرکت شروع شد و به عبارت دیگر این سیستم پایه و اساس سیستم مدیریت دانش این شرکت بوده است.




سالن دانش PTA

در سال 2000، CAPCO   به منظور برنامه‌ریزی جهت پیاده‌سازی مدیریت دانش، اقدام به سازماندهی تیم ترفیع و اطلاع‌رسانی مدیریت دانش در شرکت نمود. این کمیته دو مأموریت اصلی داشت:


1. مشخص کردن دسته‌بندی اولیه دانش‌های تولید PTA
2. ترکیب مهندسان و کارگران واحد‌های تولید و تعمیرات و نگهداری به منظور تشکیل انجمن‌های خبرگی


این کمیته با بررسی عملکرد‌ها و ویژگی‌های مدیریت دانش و همچنین در نظر گرفتن رابط کاربری مناسب برای مخاطب، سیستمی را تحت عنوان سالن دانش PTA که از پنج حوزه مرتبط با تولید PTA شامل عملیات، تعمیرات و نگهداری، فنی، کنترل و نگهداری بهره‌ور جامع پشتیبانی می‌کند، پیاده‌سازی کردند. همچنین مستندی به عنوان نمونه تهیه شد تا کلیه مستندات و مدارک در قالب یکسان ایجاد شوند. پس از گذشت ماه‌ها از پیاده‌سازی سالن دانش PTA، این سیستم آن‌طور که انتظار می‌رفت اثربخش واقع نشد. تنها تعداد محدودی دانش و مستند در سیستم ثبت شد و دانش و تجربه چندانی وجود نداشت تا مهندسان بتوانند برای حل مشکلات خود به آنها مراجعه کنند. به منظور برطرف کردن این موضوع، مدیران اجرایی اقدام به برگزاری چندین جلسه و بررسی های مختلف کردند و به نتایج زیر دست یافتند:


1. سیستم مدیریت دانش به اطلاع‌رسانی بیشتری بین مهندسان و پرسنل نیازمند است
2. سیستم سالن دانش PTA ممکن است ابزار مناسبی برای پیاده‌سازی سیستم مدیریت دانش در شرکتCAPCO  نباشد. راهکار مناسب دیگر برای ثبت، ذخیره‌سازی، استفاده مجدد و توسعه دانش در  این شرکت کدام است؟


بدین منظور، واحد MIS، اقدام به پیاده‌سازی سیستم جدیدی تحت عنوان "پورتال اشتراک دانش" کرد.











پورتال اشتراک دانش

سالن دانش PTA به صورت ویژه برای توسعه برنامه مدیریت دانش شرکت طراحی شد ولی متأسفانه نتوانست به عنوان یکی از کار‌های روتین پرسنل در بیاید. سیستم ERP پشتیبانی کاملی به منظور دیجیتالی کردن و دسته‌بندی مستندات ارائه کرده بود. به اعتقاد بسیاری از مهندسان و کارکنان، سیستم سالن دانش PTA، به مثابه یک فعالیت اضافه بر فعالیت‌های معمول آنها بود. در خلال جستجوی راهکار مناسب برای توسعه برنامه مدیریت دانش در این شرکت، مدیران اجرایی متوجه شدند که جلسات کاری شرکت به مستندسازی ویژه‌ای نیاز دارد چراکه حجم زیادی از دانش و تجربه کاری در این جلسات تبادل و همچنین راه‌حل‌ها و دانش جدید برای جلسات آتی ایجاد می‌شد. بدین منظور و برای برگزاری هرچه بهتر و غنی تر جلسات و افزایش اثربخشی آنها، واحد MIS اقدام به برنامه‌ریزی و پیاده سازی پورتال اشتراک دانش نمود. این پورتال از طرق زیر به توسعه برنامه مدیریت دانش کمک می‌کند:

* کلیه مستندات مورد نیاز جلسه در این سیستم بارگذاری می‌‌شود که شرکت‌کنندگان می‌توانند قبل از حضور در جلسه آنها را مورد بررسی و مطالعه قرار دهند. این کار باعث می‌شود جلسات در مدت زمان کمتری برگزار شوند و همچنین کیفیت آنها را افزایش می‌دهد.
* مستندات برای پیگیری‌های بعدی قابلیت بازیابی دارند. همچنین این سیستم به مثابه یک مخزن عمل می‌کند که افراد می‌توانند به آن مراجعه و از مستندات آن استفاده کنند. در شکل 2 نمایی از فضای کاربری پورتال اشتراک دانش مشاهده می‌شود.

 

عکس 1.PNG

شکل 2: فضای کاربری پورتال اشتراک دانش

مدیریت تغییر
در سیستم‌های تولید صنایع پتروشیمی که در زمره فرآیند‌های پیچیده تولید قرار دارد، کوچکترین تغییر اثراتی محسوس و ملموس دارد. در چنین شرایطی، هر تغییری قبل از اعمال باید اثرات آن به صورت کامل و دقیق مورد بررسی قرار گیرد و بعد از اعمال نیز به صورت کامل جزئیات آن مستند شود. به دلیل حیاتی بودن موضوع مدیریت تغییرات،CAPCO   با رویکرد مدیریت دانش به سیستم‌های اطلاعاتی جدید، سیستم مدیریت تغییرات را راه‌اندازی نمود. سیستم مدیریت تغییرات درCAPCO  دارای چهارده مرحله از ایجاد تغییر تا بررسی نتایج تغییر می‌باشد. کلیه مستندات مرتبط با مدیریت تغییرات تا پنج سال نگهداری می‌شود. این سیستم بر پیشرفت پروژه‌ها نظارت و ارزیابی می‌کند. در مواقعی که در پیشرفت پروژه مشکلی پیش می‌آید و یا هنگام رخ دادن تأخیر‌های برنامه‌ریزی شده، سیستم مدیران ارشد را از طریق ارسال ایمیل، آگاه می‌کند.
با ایجاد این سیستم، کلیه تغییرات سازمانی اعم از خرید تجهیزات یا ارزیابی ریسک، برنامه‌ریزی، پردازش و در سیستم ثبت شد. سه عملکرد اصلی این سیستم در ادامه ملاحظه می‌شود:

1. ارزیابی ریسک: هنگامی که یک پروژه تغییر شروع می‌شود، مدیر و کارشناسان پروژه، ریسک‌های پروژه را مورد ارزیابی قرار داده و اقدام به تحلیل و نتیجه‌گیری می کنند که کلیه این فرآیند‌ها با اطلاعات مربوطه در این سیستم ثبت می‌شود.
2. طراحی پروژه تغییر: پروژه‌های تغییر طراحی و برنامه ریزی می‌شود.
3. تایید ایمنی: آزمون‌های ایمنی و آموزش پرسنل، بایستی قبل از انجام، تأیید شوند.

کالج چندرسانه‌ای سایبری
از آنجا که تولید PTA، صنعتی تکنولوژی محور است، CAPCO   به منظور آموزش مستمر پرسنل در راستای بهبود مهارت‌های شغلی آنان، اقدام به ایجاد و توسعه برنامه‌های آموزشی و ارزیابی آموزشی نمود. در سال 1998، CAPCO برنامه‌ای را به منظور تبدیل برنامه‌های آموزشی به سیستم آموزش آنلاین آغاز کرد. پرسنل می‌توانستند از طریق سیستم‌های رایانه‌ای آموزش ببیند و همچنین آزمون‌های مرتبط از آنها به صورت آنلاین اخذ شود.
کالج چندرسانه‌ای سایبری در سال 2000 راه‌اندازی شد. به مرور زمان موضوعات و محتوای بسیاری توسط پرسنل شرکت به این کالج افزوده شد. علاوه بر محتوای تکنولوژی- محور و دانش‌های مرتبط با تولید PTA، مدیران و مهندسان باتجربه، در رابطه با تجربیات کاریشان مورد سوال پرسنل قرار می‌گیرند که نتایج مشارکت آنان در این سیستم، پس از انجام ویرایش های مقتضی، به عنوان مواد آموزشی و محتوای دانشی، در قالب مقالات، جداول، نمودارها، انیمیشن‌های رایانه‌ای و ... با هدف شفاف کردن موضوعات مورد بحث و تسهیل در یادگیری پرسنل مدنظر قرار می‌گیرد.
دوره‌های آموزشی آنلاین این کالج مجازی در دسته بندی‌هایی مانند مدارک مهارتی پرسنل، دوره‌های دانش محوری و اصلی، مراقبت‌های ایمنی، محیط زیست و سلامت ارائه می‌شود.
به منظور نهادینه‌کردن استفاده از این سیستم، ارتقای پرسنل به گذراندن دوره‌های آموزشی و دریافت مدارک و گواهینامه‌های دوره‌های آموزشی منوط شده است که این موضوع یک راهکار اثربخش با هزینه‌های ناچیز به منظور ارتقای سطح مهارتی و دانشی پرسنل است.

نتیجه‌گیری
شرکت CAPCO با توجه به جهانی‌شدن صنایع و افزایش رقابت بین آنها، به منظور حفظ رهبری خود در بازار، اقدام به نهادینه‌کردن فرهنگ بهبود مستمر در شرکت نمود. بدین منظور، در گام اول، سیستم ERP را در شرکت پیاده سازی کرد که خود آن پایه و اساسی برای شروع فعالیت‌های هم راستا با مدیریت دانش بود. به مرور زمان، مدیران ارشد و میانی شرکت CAPCO به اهمیت مدیریت دانش و مزایای بهره‌مندی از آن و همچنین یکپارچه ساختن آن با فرآیندهای کاری شرکت پی بردند و سیستم‌های اطلاعاتی مختلفی را در جهت پیاده سازی سیستم مدیریت دانش در شرکت مورد استفاده قرار دادند. پس از سال‌ها بهره‌گیری از راهکارها و متدهای مختلف، آنها دریافتند که همه سیستم‌هایی که به منظور پیاده‌سازی مدیریت دانش در شرکت شروع به کار می‌کنند، الزاما به اهداف از پیش تعیین شده خود نمی‌رسند.
مدیران شرکت در نهایت به این نتیجه رسیدند که می‌بایست در گام اول، فرهنگ مدیریت دانش به عنوان مهمترین رکن در شرکت نهادینه شود و سپس بر پایه آن، سیستم‌های مدیریت دانش، به صورت مقتضی در شرکت مورد بهره‌برداری قرار بگیرد.

 



 

درباره ما | ارتباط با ما | اخبار | محصولات | کارفرمایان | کتابخانه | مجله مطالعات مدیریت دانش | پرسشهای متداول | سایتهای مرتبط | تصاوير | همکاری با ما | نقشه سايت