پشتیبانی
رزومه مشاوران توسعه آينده
مدیریت دانش چیست؟
درباره ما | ارتباط با ما | همكاري با ما
اخبارمحصولاتكارفرمايانكتابخانهپرسشهاي متداولسايتهاي مرتبطتصاوير

مجله الكترونيكي مطالعات مديريت دانش

ارائه چارچوبی جهت بهینه‌سازی زنجیره تامین خودرو از طریق مدیریت دانش




ارائه چارچوبی جهت بهینه‌سازی زنجیره تامین خودرو از طریق مدیریت دانش (مطالعه موردی در کشور اسلواکی)



فربد آقالر
کارشناس ارشد مدیریت دانش
مشاوران توسعه آینده




مقدمه

مدیریت دانش، یکی از مهم‌ترین منابع ایجاد مزیت رقابتی برای هر سازمان محسوب می‌شود، به نحوی که بسیاری معتقدند شرکت‌هایی که بتوانند هرچه سریع‌تر دانش را کسب و به مرحله کاربردی برسانند در یک بازار رقابتی، موفق‌تر خواهند بود. از طرفی دیگر، رقابتِ بین شرکتی، اهمیت خود را از دست داده است و رقابت بین زنجیره‌های ﺗأمین جهت ارائه بیشترین ارزش به مشتری، مورد تأکید قرار گرفته است. بنابراین، این پژوهش به دنبال ارائه چارچوبی برای فرآیندهای مدیریت دانش در زنجیره ﺗامینِ صنعت خودروسازی است.
به منظور دستیابی به فهمی عمیق‌تر نسبت به نقش مدیریت دانش در زنجیره تامین، ابتدا مروری بر مفاهیم زنجیره تامین، تولید به هنگام و مدیریت دانش داشته سپس به بررسی مطالعه موردی زنجیره تأمین خودروسازی در اسلواکی پرداخته و با توجه به نتایج حاصل از آن چارچوبی را برای بهینه‌سازی زنجیره تأمین از طریق مدیریت دانش ارائه می‌کنیم.




دانش و خلق ارزش در زنجیره تامین


به منظور ارزیابی نقش مدیریت دانش در مباحث مدیریت زنجیره تامین، لازم است در گام اول، مفهوم مدیریت دانش به طور دقیق و روشن تعریف شود. داونپورت  مدیریت دانش را "فرآیند جمع‌آوری، توزیع و استفاده کارا از منابع دانشی" تعریف نموده است.
در شکل1 نقش مدیریت دانش به طور خلاصه و در فرآیندی چهار مرحله‌ای به نمایش درآمده است که با جمع‌آوری و ذخیره ساده اطلاعات شروع شده و در مرحله پیشرفته به استفاده از دانش از طریق همکاری، ارتباط، تسهیم دانش و نوآوری می‌رسد. این فرآیند، در هنگام اجرا مدیریت دانش به طور واضح پتانسیل ایجاد ارزش افزوده را نشان می‌دهد.
کرنی  با ادامه این تحقیقات در حیطه تأمین و تدارکات، نشان داد که جمع‌آوری و استفاده از دانش می‌تواند یک فعالیت ارزش‌افزای منحصر به فرد با هدف ایجاد یک رابطه قوی میان تأمین‌کنندگان باشد. بنابراین ایجاد یک مجموعه از فعالیت‌های مدیریت دانش، کلیدی برای خلق ارزش است و این موضوع به طور ویژه در زنجیره تأمین خودرو به علت نیاز فراوان به همکاری با طیف وسیعی از تأمین کنندگان قطعات اهمیت ویژه‌ای دارد.



سطوح مدیریت دانش.png


شکل 1. سطوح مدیریت دانش


کالینز  فرآیند خلق ارزش در مدیریت زنجیره تامین را به صورت شکل2 در نظر می‌گیرد. مدل کالینز نشان می‌دهد که بین مدیریت دانش و عملکرد کلی سازمان می‌تواند ارتباطات محسوسی وجود داشته باشد. در این مدل استفاده از مدیریت دانش به عنوان یک فرآیند سیستماتیک نشان داده شده است که منابع دانشی از طریق ترکیب قابلیت‌های مدیریت دانشی سازمان و تکنولوژی‌های زنجیره تأمین مورد استفاده قرار می‌گیرند و عملکرد زنجیره تأمین را بهبود می‌بخشند.



فرآیند خلق ارزش در مدیریت زنجیره تامین.png

شکل 2. فرآیند خلق ارزش در مدیریت زنجیره تامین




مدیریت دانش به هنگام


فرآیند بهینه‌سازی زنجیره تامین خودرو به طور محسوسی به تجارب قبلی تولید به هنگام وابسته است. در سیستم‌های ابتدایی تولید به هنگام در زمان سفارش قطعات، مزیت‌های این سفارش بر اساس موجودی انبار کمتر، حذف اتلافات، بهبود کیفیت و بهبود کارایی سازمان محاسبه می‌شد. برخی تحقیقات جدید مفاهیم ابتدایی تولید به هنگام را توسعه داده و به مفهوم مدیریت دانش به هنگام (JIT-KM) نیز پرداخته‌اند. به عقیده آن‌ها مدیریت دانش به هنگام، یک پیشرفت طبیعی در JIT می‌باشد که بر اساس نیاز استراتژیک شرکت‌ها، اطلاعات مناسب را به فرد مناسب در زمان مناسب ارائه می‌دهد.




مطالعه موردی


در سال 2004 با پیوستن اسلواکی به اتحادیه اروپا، مذاکراتی با خودروسازان در خصوص یافتن منطقه‌ای با کمترین هزینه تولید شکل گرفت. مطالعه موردی غرب اسلواکی، اهمیت مدیریت دانش را در ارتباط با زنجیره تامین خودرو پررنگ‌تر ساخت. لذا در سال 2007 شاخه صنعتی خودرو در غرب اسلواکی شامل گروهی از شرکت‌های غیروابسته به منظور راهبری و تصمیم‌گیری استراتژیک در منطقه تأسیس شد. این گروه چارچوبی را برای مدیریت دانش و تبادل اطلاعات با هدف تسهیم دانش میان شرکاء کلیدی و تأمین‌کنندگان فراهم ساخت. همچنین در جهت افزایش قابلیت‌های تولید به هنگام (JIT) در زنجیره تأمین خودرو، اقداماتی را به شرح زیر انجام داد:






1- طراحی یک شبکه تأمین قوی

در گام اول، گروه راهبری به عنوان حلقه رابط بین اعضای زنجیره عمل کرد تا بتواند روابط میان اعضاء را افزایش داده و سرمایه‌های آنها را در جهت تقویت زنجیره جذب نماید. در نتیجه بیش از 100 تأمین‌کننده در غرب اسلواکی تاسیس و یا مورد مکان‌یابی مجدد قرار گرفتند تا تولید‌کنندگان اتومبیل بتوانند فعالیت‌های تولید به‌هنگام را به نحو مؤثرتری پیاده‌سازی کنند. همچنین پایگاه داده‌ای بین اعضای زنجیره راه‌اندازی شد که به سهامداران اجازه می‌داد تا شرکاء تجاری خود از قبیل رقیبان، تأمین‌گنندگان، دانشگاه‌ها و ... را شناسایی کرده و با آنها تعامل داشته باشند.




2- بهبود انتقال تکنولوژی و نوآوری

در گام دوم به منظور خلق ارزش افزوده لازم بود تا اعضای زنجیرة تأمین در پروژه‌های کلیدی که نیاز به سرمایه‌گذاری بالایی دارند با یکدیگر تعامل بهتر و مؤثرتری داشته باشند، لذا گروه راهبری تصمیم گرفت تا تعاملات بین رقبا را از طریق تسهیم دانش افزایش دهد. این کار باعث می‌شد تا سرمایه‌گذاران از روند سریع توسعه تکنولوژی و نوآوری در بخش‌های مختلف اطمینان یابند. سپس گروه راهبری، ارتباطات میان صنعت و آموزش را افزایش داد تا بتواند از آخرین دستاوردهای تحقیق و توسعه و تکنولوژی بهره ببرد و در مقابل به دانشجویان امکان یادگیری به صورت مستقیم از فعالیت‌های اجرایی را داد.




3- افزایش منابع انسانی و مهارت‌های مدیریتی


اجرای موفقیت‌آمیز مدیریت دانش، در مرحله اول به افرادی که آموزش‌های لازم را گذرانده و مهارت‌ها کسب کرده‌اند وابسته است، لذا گروه راهبری، طیفی از آموزش‌های مدیریتی را در سراسر شبکه تامین به اجرا گذاشت تا بدین وسیله مهارت‌های تسهیم دانش را بهبود بخشد و فرهنگ نوآوری را در اعضای زنجیره پرورش دهد.




4- سرمایه‌گذاری تجمعی

حضور گروه راهبری به عنوان یک میانجی دانش باعث تسهیل سرمایه‌گذاری تجمعی و تسهیم هزینه‌ها بین اعضای زنجیره شد. همچنین آنها در طراحی موافقت‌نامه‌هایی برای خرید تجمعی انرژی و بازاریابی مشترک و سرمایه‌گذاری در تکنولوژی‌های جدید، تاثیر زیادی داشتند.
تأثیر همکاری‌های بین شرکاء زمانی پررنگ‌تر می‌شد که با تجمیع قدرت تعداد زیادی از شرکت‌های مجموعه، نفوذ آنها در دولت افزایش یافته و باعث سرمایه‌گذاری در زیرساخت زنجیره تامین و همچنین افزایش ورودی و خروجی زنجیره می‌شد. این موضوع به طور ویژه برای تأمین‌کنندگان کوچک‌تر مهم بود زیرا آنها بدون قدرت تجمعی شرکا، قادر به هیچگونه تأثیرگذاری در تصمیمات دولت نبودند.




نتیجه‌گیری و ارائه چارچوب

در مطالعه موردی غرب اسلواکی به وضوح آشکار شد که بهینه‌سازی فعالیت‌های زنجیره تامین، نتیجه مستقیم رویکرد مدیریت دانش در زنجیره می‌باشد. همچنین در حالیکه اغلب در فضاهای آکادمیک، تعریف مدیریت دانش به عنوان یک مفهوم سخت و شامل بخش‌های مختلف در نظر گرفته می‌شود، اگر در یک چارچوب یکپارچه مانند زنجیره ارزش پورتر قرار گیرد، ابزار قدرتمندی است که از دو جهت به زنجیره ارزش کمک می‌کند:



اول در زمینه بهینه‌سازی کل زنجیره تامین از طریق استفاده از دانش حاصل از تعاملات و تسهیم دانش و
دوم در زمینه یکپارچگی دانش در فعالیت‌های تولید‌ به‌هنگام (JIT) در زنجیره تامین



آنالیز زنجیره ارزش برای خودروسازان غرب اسلواکی.png


شکل 3- آنالیز زنجیره ارزش برای خودروسازان غرب اسلواکی


با توجه به مطالعه موردی اسلواکی چارچوبی سه مرحله‌ای برای توسعه استراتژی مدیریت دانش در زنجیره تامین به شرح زیر پیشنهاد می‌شود:



1- توسعه فرآیندهای مدیریت دانش

در گام اول به منظور سرمایه‌گذاری در مدیریت دانش زنجیره تأمین، ضروری است که شرکت‌ها بخش فناوری اطلاعات خود را بهبود داده و سیستم‌های ذخیره اطلاعات قوی به وجود آورند. داده‌ها در فرآیند‌های کاری روزانه به وجود می‌آیند، تجمیع داده‌ها و نتیجه‌گیری از آنها موجب ایجاد اطلاعات می‌شود و تجزیه و تحلیل اطلاعات، موجب به وجود آمدن دانش می‌شود. اگر این مراحل به درستی و با تمرکز بر کسب دانش صورت نپذیرد، به دانش مورد نظر نخواهیم رسید؛ لذا استفاده هدفمند از فناوری اطلاعات در کسب دانش، ضروری می‌باشد.



2- توسعه منابع انسانی و تخصص پرسنل

در گام دوم در راستای استفاده از سیستم مدیریت دانش، بهبود تخصص پرسنل به عنوان بخش مرکزی توسعه مدیریت دانش شناخته می‌شود. سازمان باید اطمینان یابد که تمام پرسنل کلیدی، قابلیت استفاده از اطلاعات مدیریت دانش را دارند و در پرورش محیط تعاملی همکاری می‌نمایند.



3- درونی و برونی سازی تجارب مدیریت دانش
نکته ضروری برای موفقیت مدیریت دانش زنجیره تأمین، اطمینان از بازخورد فعالیت‌ها در واقعیت‌های اجرایی کسب و کار است. در زنجیره‌های تأمین، معمولا فرآیندهای درون سازمانی به صورت غیر شفاف به تامین کنندگان و شرکا منتقل می‌شوند، لذا به منظور حداکثر سازی ارزش حاصل از مدیریت دانش، لازم است که تمام شرکاء به عنوان یک جزء، در خلق ارزش افزوده درگیر شوند و همچنین اطلاعات شفاف و یکپارچه در زنجیره از پایین به بالا و از بالا به پایین جریان یابد.


درباره ما | ارتباط با ما | اخبار | محصولات | کارفرمایان | کتابخانه | مجله مطالعات مدیریت دانش | پرسشهای متداول | سایتهای مرتبط | تصاوير | همکاری با ما | نقشه سايت