پشتیبانی
رزومه مشاوران توسعه آينده
مدیریت دانش چیست؟
درباره ما | ارتباط با ما | همكاري با ما
اخبارمحصولاتكارفرمايانكتابخانهپرسشهاي متداولسايتهاي مرتبطتصاوير

مجله الكترونيكي مطالعات مديريت دانش

معرفی کتاب: پیشرفت در مدیریت دانش؛ تجلیل از بیست سال پژوهش و اقدام




معرفی کتاب: پیشرفت در مدیریت دانش؛ تجلیل از بیست سال پژوهش و اقدام



ارژنگ یزدی
کارشناس مدیریت دانش
مشاوران توسعه آینده



عنوان کتاب: پیشرفت در مدیریت دانش:
تجلیل از بیست سال پژوهش و اقدام
نویسندگان: Ettore Bolisani, Meliha Handzic
Springer Publishing Company, Incorporated © 2015


 کتاب مدیریت دانش.png




معرفی

می‌توان گفت "مدیریت دانش" به صورت سیستماتیک، تاریخچه و سابقه‌ای حدوداً 20 ساله دارد. با این حال، پیدا کردن ریشه‌ها و خاستگاه دقیق مدیریت دانش در عمل، تقریباً غیر ممکن و شاید بی‌فایده است. مطمئناً این شاخة نوظهور از علم مدیریت، والدین بسیاری دارد. از میان بسیاری از نویسندگان شناخته شده که اغلب زندگی حرفه‌ای خود را وقف مدیریت دانش کرده‌اند، می‌توان به داونپورت و پروساک، نوناکا و تاکوچی، بونتیس، گرانت، ویگ و اسپندر اشاره کرد. همچنین نویسندگان دیگری (مانند پولانی) وجود دارند که با اینکه جزء دانشمندان و محققان مدیریت دانش طبقه‌بندی نمی‌شوند، به شدت بر این حوزه تأثیر گذاشته به گونه‌ای که هنوز هم آثار آن باقی است. از زمان انتشار آثار اولیة این پیشگامان، کارهای بسیاری انجام شده و مدیریت دانش در حوزه‌های تحقیق و اقدامات عملی، توسعه پیدا کرده است. اگر چه به‌رسمیت شناختن آن به عنوان یک رشتة علمی هنوز مورد بحث است، با این وجود مدیریت دانش، جای خود را در علوم مدیریتی باز کرده است. در خصوص آیندة مدیریت دانش نظرات متضادی وجود دارد. به طور خاص برخی منتقدان ادعا می‌کنند مدیریت دانش بستر و دلائل نظری ضعیف و تعاریف مبهمی دارد و از چارچوب تفسیری متناقض و عدم وجود چشم‌انداز مشترک رنج می‌برد و در ماهیت خود یک مبحث میان رشته‌ای و چند رشته‌ای است. دیگران می‌گویند که مدیریت دانش مانند "شراب کهنه در بطری نو" است و ایده‌ها و روش‌های عملی را از نظام‌ها و رویکردهای پیشین مدیریت قرض گرفته و با یکدیگر ترکیب می‌کند و مفهومی جدید خلق نمی‌کند. این گروه از منتقدان تأکید دارند اقدامات عملی مدیریت دانش با وجود سرمایه‌گذاری عظیم توسط شرکت‌ها، درصد بالایی از شکست را به همراه داشته و در اندازه‌گیری منافع و هزینه‌ها نیز با مشکل مواجه است.


عاقلانه نیست که انتقادات فوق را دست‌کم گرفت؛ اما به نظر می‌رسد محبوبیت مدیریت دانش در میان راه‌حل‌های سازمانی به حدی است که آن را از حالت یک "کالای لوکس" و "مد روز" خارج کرده و به یکی از الزامات سازمانی در عصر حاضر بدل می‌کند. طی چند سال اخیر جنبش مدیریت دانش شکل گرفته و توسعة آن به گونه‌ای است که نمی‌توان آن را نادیده گرفت. به عنوان مثال برگزاری کنفرانس‌ها، تدوین کتاب‌ها، مجموعه‌های کتاب و مجلات تخصصی، تشکیل انجمن‌های مدیریت دانش از متخصصان و دانشمندان، مطالعات موردی موفق از سازمان‌هایی که مدیریت دانش را پیاده‌سازی کرده و برای آن سرمایه‌گذاری نموده‌اند و ظهور دانشمندان جدید که به صراحت برچسب مدیریت دانش را یدک می‌کشند، همگی حاکی از اوج‌گیری تفکر مدیریت دانش در میان جوامع و سازمان‌هاست. بنابراین اکنون زمان مناسبی است برای آن‌که سؤالات اساسی دربارة حال و آینده مدیریت دانش طراحی و مطرح شود، همانند: "وضعیت فعلی مدیریت دانش چگونه است؟ آیا مدیریت دانش آن‌گونه که مشوقان آن می‌گویند، واقعاً به یک رشتة تحصیلی بدل شده یا آن‌طور که منتقدان عقیده دارند، زمان آن فرا رسیده که بحث دربارة مدیریت دانش را کنار گذاشته و به موضوعات جدیدتری بیاندیشیم؟ به طور کلی، چه کارهایی باقی مانده که پرداختن به آن‌ها باعث تکمیل و بلوغ مدیریت دانش می‌شود؟ محققان، پژوهشگران و دست‌اندرکاران مدیریت دانش در آینده باید در چه جهت و مسیری حرکت کنند؟"


پرداختن به سؤالات فوق، عمده هدف جلد اول از سری کتاب‌هایی است که تحت عنوان "پیشرفت در مدیریت دانش، تجلیل از بیست سال تحقیق و اقدام" منتشر شده است. جلد اول داستان سفر مدیریت دانش به آینده را روایت می‌کند. بحث را از سرآغاز مدیریت دانش آغاز نموده، پویایی حال حاضر آن‌را آشکار می‌کند و تلاش می‌نماید آن‌چه در آینده رخ می‌دهد را پیشگویی کند. به طور خاص، جلد 1 سعی می‌کند روح زمانه و طرز فکر حاکم بر مدیریت دانش کنونی را تسخیر کرده، از پیشرفت‌های آن تجلیل نموده و با خوش‌بینی آینده‌ای روشن برای مدیریت دانش وعده دهد و اطمینان دهد کسانی که مدیریت دانش را با آغوش باز پذیرا شوند، آینده‌ای سرشار از فرصت‌های تحقیقاتی و اقدامات عملی در پیش رو خواهند داشت.


این کتاب مجموعه‌ای ساختارمند از مقالات و نوشته‌های حاصل از تحقیقات و پژوهش‌های اخیر است که توسط اعضای انجمن بین‌المللی مدیریت دانش (IAKM) و همکاران و دانش‌آموختگان آن‌ها و دیگر دانشمندان مجاز گردآوری شده است. کتاب در سه بخش عمده طراحی و تدوین شده که هر یک از آن‌ها دارای سه فصل می‌باشد. کتاب به گونه‌ای سازماندهی شده که امکان می‌دهد هر یک از فصل‌ها به طور مجزا و متناسب با نیاز خواننده انتخاب شوند، ولی توصیة کلی این است که فصل‌های اول تا سوم کتاب حتماً مرور شوند.


بخش اول (part I) نگاهی گذرا به گذشتة مدیریت دانش است. از آنجا که هر کتاب خوب با یک مقدمة جذاب، گیرا و کامل آغاز می‌شود، فصل اول با عنوان "مدیریت دانش: اصول، تاریخچه و روند توسعه"، خواستگاه مدیریت دانش را مورد کنکاش قرار داده و نحوة پیشرفت آن نسبت به کاربردها و ارزش‌های اقتصادی را بررسی می‌کند. فصل دوم با عنوان "مفاهیم و مدل‌های مدیریت دانش"، به بررسی برخی از مهم‌ترین مفاهیم و مدل‌هایی که در خلال سال‌های آغازین مدیریت دانش برای این حوزه توسعه داده شد، می‌پردازد. پژوهش در جهت مدل‌ها و مفاهیم مدیریت دانش در سال‌های گذشته به طور واضح‌تر و مفصل‌تر در فصل سوم با عنوان: "تحلیل توصیفی پژوهش‌های مدیریت دانش در بازه زمانی 1997 تا 2012" مورد بحث قرار می‌گیرد و نشریات معتبر و برتر مدیریت دانش به شکل توصیفی مطالعه می‌شود.


بخش دوم (part II) بر مدیریت دانش در حال حاضر تمرکز دارد. به طور خاص سه فصل بخش دوم کتاب، مدیریت دانش در عمل، شامل: اقدامات، روش‌ها و رویکردهای اتخاذ شده توسط سازمان‌ها را به تصویر می‌کشد. فصل چهارم با عنوان "مدیریت دانش در بخش دولتی: مطالعة موردی در کشور انگلستان" به پیاده‌سازی مدیریت دانش در بخش دولتی می‌پردازد. در فصل پنجم با عنوان "حمایت از مدیران کسب‌وکار به وسیلة مدیریت دانش" نقش مدیریت دانش در پشتیبانی از مدیران کسب‌وکار و تسهیل و بهبود عملکرد تصمیم‌گیری آنان در محیط‌های صنعتی مختلف، مورد بررسی قرار می‌گیرد. در فصل ششم: "درک و بهبود جعبه‌ابزار تخصصی: انجمن‌های خبرگی به عنوان اصلی‌ترین درس‌آموختة مدیریت دانش"، تأکید اصلی بر اهمیت انجمن خبرگی در یادگیری اجتماعی و انتقال دانش است و انجمن خبرگی را به عنوان یک روش مدیریت دانش به تصویر می‌کشد.


بخش سوم (part III)، به آیندة مدیریت دانش اختصاص داده شده و دیدگاه‌ها و ایده‌های جدید ارائه می‌دهد. دو فصل اول از بخش سوم، مسائل و چالش‌های عمده‌ای که بر سر راه تحقیقات و اقدامات مدیریت دانش قرار دارد را بر اساس نظر خبرگان مدیریت دانش، مشخص می‌کند. فصل هفتم: "آیندة تحقیقات در مدیریت دانش: نتایج حاصل از مطالعة شبکة جهانی تحقیق دانش"، چشم‌انداز و جهت‌گیری‌های آیندة مدیریت دانش را از طریق نظرسنجی جهانی از دانشگاهیان و مجریان مدیریت دانش، ارائه می‌دهد. فصل هشتم با عنوان "مجریان مدیریت دانش باید انتظار چه آینده‌ای را داشته باشند و نیازهای آنان چیست؟ از دیدگاه شخصی"، نظرات شخصی یک محقق برجستة مدیریت دانش در خصوص انتظارات از مدیریت دانش و آیندة آن را منعکس می‌کند. فصل آخر با عنوان "نسل بعدی مدیریت دانش: مدل‌های ارزیابی بر اساس نقشة دانش" مدلی جدید از ارزیابی مدیریت دانش را پیشنهاد می‌دهد که نشان می‌دهد مسیر پیش‌روی مدیریت دانش در آینده چیست و چگونه باید به اهداف تعیین‌شده دست پیدا کرد.


در کل می‌توان گفت که این کتاب به مجریان مدیریت دانش کمک می‌کند تا راه‌حل‌های جدید طراحی کرده و راه‌کارهای خود را توسعه دهند به گونه‌ای که دارایی‌های نامشهود خود را به نتایج و خروجی‌های ملموس تبدیل نمایند. با توجه به انبوه محققان و مجریانی که به شکلی منسجم و با روشی سیستماتیک با یکدیگر همکاری می‌کنند، این کتاب تضمین می‌کند که علم مدیریت دانش، همچنان به تکامل و بلوغ خود ادامه خواهد داد.


درباره ما | ارتباط با ما | اخبار | محصولات | کارفرمایان | کتابخانه | مجله مطالعات مدیریت دانش | پرسشهای متداول | سایتهای مرتبط | تصاوير | همکاری با ما | نقشه سايت