پشتیبانی
رزومه مشاوران توسعه آينده
مدیریت دانش چیست؟
درباره ما | ارتباط با ما | همكاري با ما
اخبارمحصولاتكارفرمايانكتابخانهپرسشهاي متداولسايتهاي مرتبطتصاوير

مجله الكترونيكي مطالعات مديريت دانش

ممیزی مدیریت دانش

ممیزی در مدیریت دانش
ممیزی مدیریت دانش همواره یک ایده مناسبی و مفیدی است اما لازم است پیش از شروع آن، هدف ممیزی و کاربری نتایج ارزیابی مشخص شود. انواع مختلفی برای ممیزی مدیریت دانش وجود دارد:
• ممیزی چارچوب مدیریت دانش به منظور شناسایی نقاط قوت و قابل بهبود برای ایجاد یک برنامه اجرایی
• ممیزی فرهنگ مدیریت دانش برای تدوین برنامه و استراتژی به منظور تقویت مولفه‌های فرهنگی و حذف موانع
• ممیزی دانش برای شناسایی دانش‌های مورد نیاز و اولویت‌بندی اقدامات مدیریت دانش
• ممیزی انجمن‌های خبرگی برای کمک به طی کردن مراحل توسعه آن‌ها
• بلوغ ‌سنجی مدیریت دانش برای درک سریع نقاط قوت و قابل بهبود
• ممیزی استانداردهای مدیریت دانش برای اعتبار بخشی اهداف

ممیزی چارچوب مدیریت دانش
همه سازمان‌ها، مولفه‌هایی از مدیریت دانش را دارند حتی پیش از اینکه اقدام به پیاده‌سازی مدیریت دانش تحت این نام نمایند. با این وجود مولفه‌های مهم چارچوب مدیریت دانش از قلم افتاده‌اند و بین مولفه‌ها یکپارچگی وجود ندارد. سازمان‌ها معمولا ارزیابی چارچوب مدیریت دانش را در مراحل آغازین پیاده‌سازی مدیریت دانش به منظور شناسایی شکاف‌ها انجام می‌دهند و اقدامات لازم را برای تکمیل و یکپارچگی چارچوب مدیریت دانش انجام می‌دهند. به عنوان مثال زمانی که چارچوب مدیریت دانش شامل مولفه فرآیند، کارکنان، فناوری و راهبری باشد؛ ممیزی چارچوب مدیریت دانش بدنبال بررسی ابعاد زیر است:
- انتقال دانش از طریق بحث و گفتگو؛
- کسب دانش از طریق ضبط، مستندسازی و کدگذاری؛
- مدیریت دانش کسب شده از طریق هم افزایی و ترکیب؛
- جستجو و بکارگیری دانش؛
- نقش‌ها و مسئولیت‌هایی که موارد فوق را پشتیبانی می‌کنند؛
- فرآیندهایی که اقدامات ذکر شده را پشتیبانی می‌کنند؛
- فناوری‌هایی که اقدامات ذکر شده را پشتیبانی می‌کنند؛
- سیستم راهبری که بدنبال توسعه و حفظ رفتارهای مورد نیاز و پشتیبانی از موارد فوق می‌باشد.

معمولا ممیزی چارچوب مدیریت دانش از طریق مجموعه‌ای از مصاحبه‌ها یا در یک کارگاه انجام می‌شود. خروجی این ممیزی، شناسایی مولفه‌های مدیریت دانش، شناسایی نقاط قوت و قابل بهبود ، مقایسه با سازمان‌های برتر و اقدامات پیشنهادی برای پیاده‌سازی راهکارهای مناسب برای سازمان می‌باشد.

ممیزی فرهنگ مدیریت دانش
پیاده‌سازی مدیریت دانش به فرهنگ سازمان گره خورده است، یک فرهنگ پشتیبان، پیاده‌سازی مدیریت دانش را شتاب می‌بخشد در حالی‌که فرهنگ نامناسب یک مانع برای مدیریت دانش محسوب می‌شود. ممیزی فرهنگ مدیریت دانش در مراحل آغازین پیاده‌سازی مدیریت دانش به منظور تطابق توانمندسازها با موانع فرهنگی مدیریت دانش و اجرای آن در بازه‌های مناسب برای تغییر فرهنگ انجام می‌شود.
ممیزی فرهنگ مدیریت دانش بر مبنای ارزیابی و بحث و گفتگو در کانون‌های ارزیابی انجام می‌شود و موضوعات فرهنگی زیر را مورد بررسی قرار می‌دهد:
- رفتارهای باز در برابر رفتارهای بسته
- اعتماد در برابر بی اعتمادی (فیلتر کردن اطلاعات و دانش در ارتباط با همکاران)
- توانمند بودن کارکنان (توانایی اقدام بر روی دانش مستقل از تایید رهبران)
- یادگیرنده در برابر داننده: نشان دهنده ارزشی است که کارکنان برای کسب دانش جدید انجام می‌دهند تا اینکه بر دانش فعلی خود متکی باشند.
- به اشتراک گذاری: کارکنان دانش خود را بجای حفظ آن در اختیار دیگران قرار می‌دهند.
- تعامل در برابر رقابت: مشارکت برای موفقیت همکاران
- یادآوری در برابر فراموشی: حفظ و نگهداری تصمیمات، دانش واطلاعات به عنوان یک مرجع برای آینده و بهره‌گیری از آنها
- داشتن برنامه بلند مدت:کارکنان تصویر بزرگی را در نظر دارند و تلاش می‌کنند تا با اقدامات مناسب به چشم انداز بلند مدت سازمان کمک کنند.
- تعالی سازمانی: سازمان همواره بدنبال بهبود در عملکرد می باشد.


ممیزی دانش
در این‌که مدیریت دانش برای سازمان ارزش خلق می‌کند شکی نیست اما مدیریت دانش به سرمایه‌گذاری و انجام اقدامات لازم نیاز دارد. یکی از ملاحظات مهم، اولویت‌بندی فعالیت‌های مدیریت و تمرکز بر موضوعات دانشی با بالاترین اولویت است.
دانش یک سازمان ممکن است بی نهایت باشد و مدیریت تمام دانش سازمان امکان‌پذیر نیست. در برخی موارد، مدیریت دانش بدلیل عدم اولویت‌بندی اقدامات و نبود توافق بر روی موضوعات دانشی مهم و حیاتی برای سازمان یا حتی برای یک حوزه کارکردی شکست می‌خورد. (دانش حیاتی دانشی است که برای دستیابی به اهداف سازمان ضروری هستند). دانش حیاتی می‌بایست بر اساس معیارهای مورد توافق اولویت‌بندی شوند. در نظر گرفتن سوالات زیر کمک کننده خواهد بود:
- موضوع مهم فعلی
- موضوع مهم آتی
- سطح مستندسازی موضوع
- سطح فعلی انتشار دانش
- سطح بلوغ موضوع
- سطح خبرگی موضوع مورد نظر
- سطح خبرگی آتی مورد نیاز
- امکان جایگزینی دانش در صورت از دست دادن دانش
- ریسک از دست دادن دانش
یک پیشنهاد مهم، پیاده‌سازی اسکن دانشی است که هدف آن، شناسایی دانش‌هایی است که نیاز به توجه دارد. اسکن دانش (یا ممیزی) کمک می‌کند تا حوزه‌های تمرکز برای مدیریت دانش تعیین شوند، جایی‌که مدیریت دانش بیشترین ارزش را برای سازمان ایجاد می‌کند و یا ریسک از دست دادن دانش را کم می‌کند.

ممیزی انجمن خبرگی
بسیاری از سازمان‌ها انجمن خبرگی را به عنوان بخشی از چارچوب مدیریت دانش معرفی می‌کنند. انجمن خبرگی یک راهکار موردی نیست، آنها با گذر زمان رشد می‌کنند و مراحل بلوغ را طی می‌کنند. ممیزی انجمن خبرگی، امکان دنبال کردن توسعه انجمن‌های خبرگی را فراهم می‌کند و خروجی ممیزی برای برنامه گام‌های آتی انجمن خبرگی می‌تواند بکار گرفته شود.
ممیزی انجمن خبرگی تعدادی از ابعاد مرتبط با انجمن خبرگی را بررسی می‌کند. به عنوان مثال:
- رهبری و حمایت
- طرح توجیهی
- منابع و نقش‌ها
- مشارکت اعضا
- تحویل دادنی‌ها و فعالیت‌ها
- ارتباطات
- فرآیند
- فناوری
- پاداش
- سنجه‌ها
بلوغ مدیریت دانش
بلوغ‌سنجی مدیریت دانش، به عنوان یک بازنگری سریع از وضعیت فعلی مدیریت دانش در نظر گرفته می‌شود. بلوغ‌ سنجی مدیریت دانش به عنوان یک راهنمای کلی می‌تواند مفید باشد اما به ممیزی با جزییات بیشتر برای نتیجه‌گیری لازم است. مدیریت دانش بیشتر تغییر گام به گام است تا یک فرآیند بلوغ و استفاده از شاخص بلوغ برای هر مولفه مدیریت دانش (به عنوان مثال انجمن خبرگی) گمراه کننده خواهد بود.

ممیزی استاندارد مدیریت دانش
استفاده از استانداردهای بین‌المللی مانند ایزو برای ممیزی مدیریت دانش به اعتبار بخشیدن به اهداف پیاده‌سازی مدیریت دانش و شناسایی نقاط قوت و قابل بهبود کمک می‌کند.

درباره ما | ارتباط با ما | اخبار | محصولات | کارفرمایان | کتابخانه | مجله مطالعات مدیریت دانش | پرسشهای متداول | سایتهای مرتبط | تصاوير | همکاری با ما | نقشه سايت