پشتیبانی
رزومه مشاوران توسعه آينده
مدیریت دانش چیست؟
درباره ما | ارتباط با ما | همكاري با ما
اخبارمحصولاتكارفرمايانكتابخانهپرسشهاي متداولسايتهاي مرتبطتصاوير

مجله الكترونيكي مطالعات مديريت دانش

چگونه شرکت‌های ژاپنی با کمک مدیریت دانش به موفقیت دست یافتند؟

در حال حاضر آگاهی بسیار خوبی در مورد فواید حاصله از اجرای مدیریت دانش در سازمان‌ها وجود دارد، اما تعداد کمی در واقع، می‌دانند که چگونه می‌توان از دانش نفرات به عنوان ابزاری برای رسیدن به موفقیت استفاده کرد. به همین دلیل پروفسور نوناکا مطالعه‌ای را در جهت شناسایی دلایل موفقیت شرکت‌های ژاپنی از قبیل کانن، هوندا، ماتسوشیتا، NEC، شارپ و کآو، تنظیم کرده است. مهم‌ترین دلیل موفقیت این شرکت‌ها که توانسته‌اند باعث ایجاد انقلاب در صنایع خود شوند و همچنین محصولات بسیار نوآورانه‌ای را طراحی کنند، "دانش محور" بودن آن‌ها شناسایی شده است.
نوناکا معتقد است: در عصری که تنها عدم قطعیت در آن کاملا روشن است، تنها منبع ایجاد یک مزیت رقابتی پایدار "دانش" است. زمانی که بازارها تغییر می‌کنند، تکنولوژی‌ها به سرعت پیشرفت می‌کنند، رقیبان چند برابر و محصولات تقریبا یک شبه منسوخ می‌شوند، آنگاه شرکت‌هایی موفق خواهند بود که بتوانند به طور دائم دانش خلق کرده، آن را به صورت گسترده در تمام سازمان به اشتراک گذاشته و به سرعت آن‌ها را تبدیل به محصول و تکنولوژی کنند که در این حالت، نوآوری مستمری در سازمان نهادینه خواهد شد.
برخی از ویژگی‌های شرکت‌های دانش محور عبارتند از:
1- مدیران سازمان‌های سنتی درکی از ذات خلاقانه دانش نخواهند داشت و با یک دیدگاه منسوخ شده به سازمان، تنها به پردازش اطلاعات تکیه خواهند کرد. به طوریکه ارزش به صورت کلی در داده‌ها، فرایندها و ساختار رسمی خلاصه خواهد شد. بنابراین در این حالت، ارزش دانش در فرایند بهینه‌سازی، کاهش هزینه‌ها و نرخ بازگشت سرمایه محاسبه می‌شود.
2- در مقابل، مدیران شرکت‌های دانش محور تمایل به استخراج و استفاده از ادراکات، شهودات و همچنین دانش ضمنی کارکنان را دارند تا از این طریق، پروژه‌ها و محصولات نوآورانه‌ای در سازمان، جایی که شاخص‌های کیفی از اهمیت بسیاری برخوردار هستند، به وجود آید. این مدیران همیشه سوالات زیر را از خود خواهند پرسید:
• آیا محصولات و خدمات شرکت، تضمینی برای آینده سازمان در راستای چشم‌انداز هستند؟
• آیا آن‌ها همسو با اهداف استراتژیک و مدیران ارشد سازمان هستند؟
• آیا ظرفیت کافی برای ایجاد شبکه دانش در سازمان وجود دارد؟ به‌طوریکه تمرکز بر روی تعهد شخصی، احساس هویت ایجاد شده همراه با شرکت و همچنین تسهیم دانش به منظور تعامل با دیگران، می‌باشد.
3- کسانی که دانشی را کسب و یا خلق کرده‌اند، می‌توانند به شکل "مدل حلزونی اشتراک دانش" و به 4 روش زیر دانش خود را در سازمان تسهیم کنند:

• دانش پنهان به پنهان: از طریق تعاملات اجتماعی، افراد می‌توانند تجارب، مشاهدات، موفقیت‌ها و درس‌ آموخته‌های خود را با دیگران به اشتراک بگذارند. این روش دارای معایبی از جمله عدم وجود دانش صریح می‌باشد و به همین دلیل نمی‌تواند در سازمان منتقل شود.
• دانش پنهان به آشکار: این مرحله از طریق مستندسازی فرایندها، موفقیت‌ها، درس‌‌آموخته‌ها و برنامه‌های کاری انجام می‌پذیرد. در این روش تسهیم دانش در سازمان صورت می‌گیرد اما محتوای آن بسیار محدود است زیرا نمی‌تواند تمام دانش پنهان صاحب دانش را منتقل کند.
• دانش آشکار به آشکار: این روش در بهبود مستمر فرایند‌ها و محصولات تاثیر بسزایی دارد، و دسترسی به تمامی اسناد موجود برای همه افراد سازمان میسر گشته و امکان حل مسائل از طریق گروه فراهم می‌شود.
• دانش آشکار به پنهان: در این رویکرد افراد دانش سازمان را درونی‌سازی می‌کنند و به نحوی با بکار‌گیری آن‌ها قصد توسعه، بسط دادن و تغییر دانش ضمنی خود را دارند. ادغام دانش آشکار و ضمنی باعث ایجاد حداکثر خروجی خواهد شد. در حقیقت به طور خلاصه می‌توان دلیل اصلی پیشرفت شرکت‌های ژاپنی را ترکیب دانش ضمنی و آشکار دانست.
4- در شرکت‌های دانش محور مدیران ارشد می‌توانند به خوبی شرکت را از طریق بیان استعارات، نمادها و مفاهیم که راهنمای خوبی برای فعالیت‌های دانش‌محور کارکنان است، رهبری کنند. آن‌ها این امر مهم را با استفاده از سوالات زیر انجام می‌دهند:
• چه چیزهایی را قصد داریم یاد بگیریم؟
• چه چیزهایی را باید بدانیم؟
• چه جایگاهی باید داشته باشیم؟
• چه چیزهایی در مورد خودمان می‌دانیم؟
• اگر برای کارکنان سطح عملیاتی مهم است که "چه چیزی؟" را بدانند آنگاه برای مدیران ارشد هم ضروری است که "چه باید باشد" را بدانند و به گفته هیروشی هنما مدیر تحقیقات هندا: "مدیران ارشد در جستجوی ایده‌آل‌ها کاملا احساسی و رمانتیک هستند."
5- یکی از بنیادی‌ترین ارزش‌های سازمانی شرکت‌های ژاپنی "فراوانی و افزونگی" و یا استفاده مستمر از اطلاعات، فعالیت‌های شرکت و همچنین مسئولیت‌های مدیران است. از دیدگاه مدیران غربی کلمه "فراوانی" که در برخی موقعیت‌ها به معنای اضافه و غیر ضروری است، ممکن است موضوع جذابی به نظر نرسد. اما برای شرکت‌های ژاپنی این کلمه به معنای سطوح کنترل، مباحثه، سوالات و غنی‌سازی مفاهیم است، به طوریکه باعث ایجاد افزونگی در سازمان شده و از این طریق در واقع می‌توان مدیریت دانش را در شرکت اجرا کرد. افزونگی مورد بحث به این دلیل مهم به حساب می‌آید که باعث شکل گرفتن مکالمه و تعامل بین کارکنان خواهد شد. این موضوع به کارکنان کمک می‌کند که به یک "اصول شناختی مشترک" برسند و اشتراک دانش ضمنی را نیز تسهیل می‌نماید.
6- در شرکت‌های دانش محور دسترسی به اطلاعات سازمان کاملا آزاد است. زمانی که اطلاعات مختلف تنها برای گروه‌های خاص و متفاوت سازمان در دسترس باشد، آنگاه آن‌ها نمی‌توانند با یک زبان مشترک با یکدیگر تعامل کنند و در این صورت است که جستجو برای رسیدن به دانش جدید مشکل خواهد شد.
7- در شرکت‌های دانش محور وظیفه خلق و تسهیم دانش مختص یک گروه از متخصصان آن سازمان نیست. بلکه تمام کارکنان از جمله مدیران ارشد، مدیران میانی و کارکنان عملیاتی فارغ از سطح بروکراسی سازمانی باید سهم خود را در این سیستم ایفا کنند. در حقیقت، ارزش خدمتی که به سازمان می‌رسانند به سطح سازمانی آن‌ها بستگی ندارد بلکه ارزش به اهمیت دانشی است که در سیستم مدیریت دانش ایجاد و تسهیم شده است.
8- تیم‌های موجود در سازمان‌ها نقش بسیار حیاتی در شرکت‌های دانش محور خواهند داشت، زیرا مقدمات ایجاد بستر لازم برای تبادل نظرها و گفتگو بین کارکنان را به صورت کاملا موثر فراهم می‌سازند. اعضای تیم‌ها می‌توانند با بحث و گفتگو نگاه جدیدی به مسائل مختلف را خلق کنند. آن‌ها در واقع دانش خود را با یکدیگر در میان گذاشته و آن‌ها را در زوایای مختلف بررسی می‌کنند. این اقدام در طول زمان باعث ‌می‌شود که دیدگاه‌های تک تک افراد به کل هوش سازمانی اضافه شده و باعث بهبود آن شود. بنابراین در هر سازمان، آگاهی از مکانیزم پیاده‌سازی مدیریت دانش که باعث خلق و تسهیم دانش در سراسر سازمان می‌شود، از اهمیت زیادی برخوردار است زیرا شناسایی دلایل شکست در رسیدن به موفقیت با استفاده از این طریق و همچنین با استفاده از تخصص تمام اعضای سازمان امکان‌پذیر خواهد بود.

درباره ما | ارتباط با ما | اخبار | محصولات | کارفرمایان | کتابخانه | مجله مطالعات مدیریت دانش | پرسشهای متداول | سایتهای مرتبط | تصاوير | همکاری با ما | نقشه سايت