پشتیبانی
رزومه مشاوران توسعه آينده
مدیریت دانش چیست؟
درباره ما | ارتباط با ما | همكاري با ما
اخبارمحصولاتكارفرمايانكتابخانهپرسشهاي متداولسايتهاي مرتبطتصاوير

مجله الكترونيكي مطالعات مديريت دانش

موردکاوی ایرانی: مستندسازی تجارب؛ رویکردی عملگرا در مدیریت دانش


 




مستندسازی تجارب؛ رویکردی عملگرا در مدیریت دانش




مطالعه طرح مستندسازی تجارب خصوصی‌سازی در چهار شرکت پتروشیمی اراک، اصفهان، رازی و فناوران در حوزه منابع انسانی



مهندس حمیدرضا نظری
کارشناس ارشد مدیریت دانش و مدیر امور پروژه‌ها
مشاوران توسعه آینده




1.مقدمه


مستندسازی تجارب، رویکردی جوان اما ارزشمند در سازمان‌های امروزی ایرانی محسوب می‌شود. مدیران و کارشناسان سازمان‌ها که با عنوان دانشکار در عصر کنونی شناخته می‌شوند، همه روزه در حال تولید تجربه‌های مدیریتی و فنی- تخصصی هستند که گاهی به صورت درس آموخته‌هایی از موفقیت ها، شکست‌ها و وقایع سازمانی به صورت سینه به سینه نقل می‌شوند. اما، این شیوه‌ سنتی همواره با چالش فراموشی و عدم انتقال کامل دانش‌ها روبرو بوده و عملا نمودار توسعه پلکانی سازمان را به صورت نمودارهای آشوبناک در می‌آورد.




2.ضرورت اجرای مستندسازی تجربیات شرکت‌های خصوصی‌شده


چالش فراموشی و عدم انتقال کامل دانش‌ها باعث توجه به ضرورت مستندسازی تجارب در سازمان‌ها می‌گردد. به خصوص در زمان‌هایی که سازمان‌ها با تحولات جدی روبرو هستند، مساله مستند‌سازی تجارب از اهمیت بالاتری برخوردار خواهد بود.


طرح "مستندسازی تجارب خصوصی‌سازی صنعت پتروشیمی در حوزه منابع انسانی" با هدف مستندسازی تجارب مدیریتی مدیران و خبرگان چهار شرکت پتروشیمی اراک، اصفهان، رازی و فناوران در حوزه منابع انسانی و در قالب فرایند اجرایی سه ماهه تعریف شد. با عنایت به سابقه شرکت مشاوران توسعه آینده در مستندسازی تجارب بیش از 250 مدیر و خبره صنعت نفت، گاز و پتروشیمی، شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران، این شرکت را به عنوان مجری طرح انتخاب نمود.


این طرح به دنبال ثبت وقایع، چالش‌ها و موضوعات کلیدی پیش‌روی مدیران و کارکنان چهار شرکت فوق‌الذکر در مقطع خصوصی‌سازی و آگاهی از راهکارهای به‌کار گرفته شده توسط این شرکت‌ها بوده است تا در نهایت با تبیین چالش‌ها و راهکارهای اعمال شده، دستاوردهای چهار شرکت مذکور در مواجهه با خصوصی‌سازی در حوزه منابع انسانی مورد ثبت، نقد و بررسی قرار گیرد.




3.گام‌های اجرایی


در جهت نیل به اهداف مذکور، طرح در قالب سه فاز عملیاتی و در مدت زمان سه ماهه اجرایی گردید. این سه فاز به ترتیب عبارتند از: تدوین سرفصل‌های کلیدی، انجام مصاحبه‌های استخراج تجارب و تدوین مستند نهایی.
در فاز اول، تیم مشاور طرح پس از بررسی مستندات موجود از قبیل صورت جلسات و مصاحبه‌های صورت گرفته به استخراج سرفصل‌ها و موضوعات کلیدی پرداخته است.
استخراج سرفصل‌ها از مستندات موجود به کمک کددهی و تجزیه و تحلیل کلیه اطلاعات و مستندات و سپس دسته‌بندی آن‌ها در گروه‌های مرتبط صورت گرفته است. به این ترتیب فیلدها و سرفصل‌های مورد نظر در قالب یک درخت‌واره تدوین گردید.
در فاز دوم؛ قبل از برگزاری هر مصاحبه، پرسش‌نامه‌ای تحت عنوان "پرسش‌نامه دانش شخصی" برای خبرگان مورد نظر ارسال شده است. این پرسش‌نامه به دنبال ایجاد شناخت اولیه از موضوعات قابل طرح در خلال جلسه مصاحبه استخراج دانش برای مهندس دانش و هدایت و راهبری مطلوب جلسه مصاحبه بوده است.
در مرحله مصاحبه، پرسشگری با تکنیک‌های گوناگون همچون دیاگرام، کلمات کلیدی و HDKA  انجام شده است. تکنیک HDKA روش مصاحبه‌ای انسان‌محور است که با توجه به خروجی پرسش‌نامه دانش شخصی انجام می‌گیرد. انجام مصاحبه‌ها عموماً با رویکرد شناخت چالش، تنگنا و بررسی آن، تشریح وضعیت پیش آمده و شناسایی چالش در مقطع زمانی به شکل دقیق و کامل بوده است. سپس راهکارهای اعمال شده درخصوص هر چالش به دقت مورد بررسی قرار گرفته است. در این مرحله رویکرد هر شرکت در مواجهه با چالش‌ها مطرح و بررسی و نتایج حاصله از راهکار بکار گرفته شده و دستاوردهای بدست آمده مورد پرسش قرار گرفته است.
در نهایت، گام بعدی تدوین خروجی‌های دانشی به صورت بسته‌هایی از چالش‌ها، راهکارها و پیشنهادات بود.






4.نتایج حاصل‌شده

چالش‌های پیش‌روی چهار شرکت پتروشیمی موضوع طرح در حوزه منابع انسانی و در مقطع خصوصی‌سازی در قالب 7 دسته گوناگون به شرح ذیل طبقه‌بندی شده است.







Untitled 6.png


هریک از سرفصل‌های فوق دارای زیرفصل‌های متعدد می‌باشند. از مجموع چالش‌های شناسایی‌شده، حدود بیست و پنج چالش مختلف به دلیل اهمیت و وزن بالاتر در مجموعه چالش‌ها مورد بررسی قرار گرفتند. موضوعیت و حساسیت چالش‌های فوق در شرکت‌های موضوع طرح متفاوت بوده است.
هریک از شرکت‌های مطروحه در مواجهه با این چالش‌ها رویکردهای حل مساله و راه‌حل‌های متفاوتی را در پیش گرفته‌اند. ذیلا یک نمونه از ماتریس چالش-راه‌حل توسعه یافته به منظور تبیین نتایج بدست آمده مشاهده می‌گردد.



Untitled 7.png


در مجموع مدیران چهار شرکت موضوع طرح از شرایط خصوصی شرکت ابراز رضایت داشته‌اند و از کاهش زمان تصمیم‌گیری، حذف بوروکراسی‌ها، چابکی سازمان، تصمیم‌گیری در جهت منافع شرکت و کارکنان، تعریف طرح‌های مختلف در راستای ایجاد شرایط مطلوب کاری برای کارکنان به عنوان مزایای خصوصی‌سازی یاد می‌کنند هرچند بعضا با مشکلاتی نیز در ارتباط با نهادهای دولتی مانند صندوق بازنشستگی نفت روبرو هستند و عدم وجود شفافیت در قوانین را از مشکلات خود می‌دانند.
تمامی مدیران این چهار شرکت شرایط فعلی سازمان‌ها برای خصوصی‌سازی را بهتر ارزیابی می‌کنند و معتقدند سازمان‌های مسئول نیز روند خصوصی‌سازی را بهتر اجرا می‌نمایند.
نهایتا تیم مجری طرح پس از جمع‌بندی موارد مطرح‌شده در طول برگزاری حدود 30جلسه مختلف با نمایندگان شرکت‌ها و افراد تاثیر‌گذار در این حوزه، الزامات، پیشنهادات و راهکارهایی را به کارفرما- شرکت ملی صنایع پتروشیمی- ارائه نموده است.


 


درباره ما | ارتباط با ما | اخبار | محصولات | کارفرمایان | کتابخانه | مجله مطالعات مدیریت دانش | پرسشهای متداول | سایتهای مرتبط | تصاوير | همکاری با ما | نقشه سايت