پشتیبانی
رزومه مشاوران توسعه آينده
مدیریت دانش چیست؟
درباره ما | ارتباط با ما | همكاري با ما
اخبارمحصولاتكارفرمايانكتابخانهپرسشهاي متداولسايتهاي مرتبطتصاوير

مجله الكترونيكي مطالعات مديريت دانش

مقاله: مشخصات دانشکاران و مدیریت آنها




مشخصات دانشکاران  و مدیریت آن‌ها



ترجمه و تلخیص: حمیدرضا نظری
کارشناس ارشد مدیریت دانش، مدیر بهبود و توسعه محصول
مشاوران توسعه آینده






1- مقدمه

بیش از یکصد سال پیش در ایالات متحده و اروپا یکی از بزرگترین گروه‌های کارگری در صنعت کشاورزی به کار گرفته شدند. نزدیک به شصت سال بعد این گروه به افرادی فنی، حرفه‌ای و مدیرانی با تجربه تبدیل شدند. و امروز این گروه به دانشکارانی مجرب تبدیل شده‌اند که به کار دانشی  مشغول هستند.کار دانشی سه مشخصه اساسی دارد: استفاده وسیع از اطلاعات، به کارگیری خلاقیت، دارا بودن استقلال کاری و تکراری نبودن وظایف، از آن جمله هستند.


دانشکاران شامل گروه‌های مختلفی از جمله متخصصان، دانشمندان و مربیان می‌شوند. دانشکاران بیشتر مشغول گرفتن تصمیمات هستند و بیشتر با ایده‌ها و نظرات سرو کار دارند.کار آنان بیشتر ذهنی است تا فیزیکی و معمولا وظایفی غیر تکراری را بر عهده می‌گیرند. دانشکاران معمولا در برخورد با مشکلات، روش‌های مختلفی را مورد استفاده قرار می‌دهند و این اختیار را دارند تا تصمیم بگیرند چه روشی را برگزینند تا وظایف متغیر شغلی خود را به اتمام برسانند.




2- مشخصات دانشکاران


کار دانشی شامل فعالیت‌هایی پیچیده می‌باشد و افرادی که چنین شغلی دارند، به مهارتها و توانایی‌های خاص نیاز دارند و باید با دانش عملی و تئوری حوزه کاری خود آشنا باشند. دانشکاران باید قادر به جستجو، یافتن، دسترسی، بازیابی و به کار بردن اطلاعات بوده و با دیگران تعامل برقرار کنند و توانایی و انگیزهبه دست آوردن و ارتقای مهارت و تخصص‌های گوناگون یاد شده را دارا باشند.اهمیت هر یک از این مشخصات ممکن است از یک شغل به شغل دیگر تغییر کند ولی تمامی دانشکاران باید ویژگی‌های زیر را دارا باشند:


1- در اختیار داشتن دانش تئوری و تجارب عملی در زمینهکاری
2- توانایی یافتن و دسترسی به اطلاعات
3- توانائی به کارگیری اطلاعات
4- دارا بودن مهارت‌های ارتباطی
5- دارا بودن انگیزه
6- قابلیت‌های فکری و ذهنی




2-1- در اختیار داشتن دانش تئوری و تجارب عملی در زمینه کاری


دانشکاران در یک زمینه خاص، اطلاعات و دانش تئوری فراوان دارند و در آن حوزه متبحر هستند. به عنوان مثال، معلم یک مدرسه، دارای اطلاعاتی در حوزه تخصصی آموزش و تئوری‌های یادگیری است. یک نمایندگی فروش دارای تجارب عملی در خصوص کالائی که می‌فروشد است و می‌داند (دانش تئوری) که چگونه مشتری را در خصوص آن کالا ترغیب و تهییج کند. یک دانشکار برای موفقیت در آینده به سال‌ها آموزش رسمی نیاز دارد تا برای ورود به یک حوزه کاری خاص تبحر کسب نماید. از آنجایی که دانش همواره خلق می‌شود دانشکاران همواره یک سری اطلاعات اضافی در طول زمان به دست می‌آورند.




2-2- توانایی یافتن و دسترسی به اطلاعات

همزمان با آنکه عملکرد جوامع اطلاعاتی امروزی به دانشی بستگی دارد که دائما در حال رشد و تغییر است، توزیع اطلاعات درون سازمان‌ها به دلیل حجم عظیم اطلاعاتی که کارمندان باید با آنها سر و کار داشته باشند، دچار مشکل می‌گردد.
بنابراین هریک از دانشکاران باید بدانند که چگونه خود به تنهایی عناصر اطلاعاتی را جستجو کرده و مطلب موردنظر خود را بیابند. برای این منظور لازم است که دانشکاران بدانند کدام منبع و مرجع اطلاعاتی حاوی اطلاعات موردنیاز است و چگونه می‌توان از این منابع برای یافتن موفقیت‌آمیز اطلاعات بهره جست.




2-3- توانایی به کارگیری اطلاعات

دانشکاران از اطلاعات به منظور پاسخ به سؤالات، حل مسائل و تولید ایده‌ها و نظرات جدید استفاده می‌کنند. چنین استدلال‌ها و برهان‌های قیاسی و قضاوت‌های مرتبط با آن کارکنان را قادر می‌سازد تا با موفقیت، امور شخصی و مربوط به مشتری را حل و فصل نمایند. استدلال قیاسی یک فرآیند حل مسئله بر پایه‌دانش است که در آن شخص اطلاعات گذشته را برای یک موقعیت کاری جدید به کار می‌برد. ماهیت غیر تکراری کار دانشکاران به کار بردن اطلاعات برای موقعیت کاری جدید را دشوار می‌کند.




2-4- دارا بودن مهارت‌های ارتباطی

کار دانشی از طریق ارتباط نزدیک با مشتری، سرپرست، کارمندان زیردست و اعضای تیم پروژه امکان‌پذیر می‌گردد. دانشکاران موفق قادرند، اطلاعات تئوری و عملی دقیق را جستجو نمودهو فراهم آورند. دانشکاران باید قادر باشند به صورت رو در رو و جمعی صحبت کنند، یادداشت بردارند و به موضوعات مطرح شده با دقت گوش دهند. مهارت‌های برقراری ارتباط دانشکاران را قادر می‌سازد با دیگران همکاری نموده و در خلق دانش و ایده‌های جدید و تصمیم‌گیری در مورد مسایل کاری مختلف مشارکت نمایند.




2-5- دارا بودن انگیزه


ماهیت کار دانشی نیازمند رشد مداوم و تسلط بر اطلاعات و توسعه و ارتقای مهارت می‌باشد. دانشکاران باید به یافتن اطلاعات و به حافظه سپردن آن اطلاعات علاقه‌مند باشند و آنها را به کار ببرند. ارتقای روزافزون فناوری، دانشکاران را مجبور می‌سازد تا دائما تغییر کنند و چنین اشخاصی باید علاقه‌ و انگیزه برای استفاده از استعداد و توانایی‌های ذاتی خود جهت ترکیب اطلاعات و فناوری‌های جدید در کارشان را حفظ کنند.




2-6- قابلیت‌های فکری و ذهنی


قابلیت‌های ذهنی برای به دست‌ آوردن مهارت‌های فوق‌الذکر لازم است. چنین مهارت‌هایی شامل درک و فهم اطلاعات و به یاد آوردن، پردازش و به کار بردن آنها می‌شود. دانشکاران باید توانایی به دست آوردن مهارت های ارتباطی را داشته و بتوانند به اطلاعات مناسب در زمان مناسب دسترسی داشته باشند. دانشکاران باید یاد بگیرند چگونه استدلال‌ و نتیجه‌گیری نمایند. آنها همچنین دارای قابلیت‌های ذهنی هستند به گونه‌ای که ارزش کسب، حفظ و توسعه مهارت‌ها و دانش‌هایی که برای تکمیل وظایف حرفه‌ای خود نیاز دارند را درک می‌کنند.



knowledge era 2.png


 




3- مدیریت دانشکاران


در راستای جلوگیری از خروج سرمایه‌های انسانی در یک اقتصاد دانشی رقابتی، باید با دانشکاران به مانند یک دارایی و سرمایهبرخورد کرد و نه هزینه.
داشتن کارمندانی دانش محور به معنای مجبور کردن آنها به سخت کارکردن یا مهارت بیشتر پیدا کردن در کار نیست. فرآیند مدیریت به معنای از بین بردن موانع پیش روی عملکرد و سپس جهت‌دهی تلاش‌ها به سمت و سویی است که موجب کمک به تحقق اهداف سازمان می‌گردد. برای چنین منظوری از مدیریت دانشکاران با استعداد به عنوان "فرآیند تأثیرگذاری" برداشت می‌شود. برای شروع باید یک چارچوب مناسب از نظر فرهنگ، ساختارو سبک مدیریت ایجاد شود که استعداد دانشکاران در آن شکوفا شود.
نتیجه این خواهد بود که دانشکاران به این قضیه پی می‌برند و به وضوح درک می‌کنند که چگونه همکاری و مشارکت آنان تأثیرگذار خواهد بود. آنها بهترین قابلیت‌های خود را از این طریق به آزمایش می‌گذارند. برای خلق چنین چارچوبی باید نکات زیر را در نظر گرفت:


1- شناسایی استعدادهای برتر هر جای سازمان که باشند.
2- تعریف اهداف کاری مشخص و استانداردهای عملکرد که از طریق مشاوره و مصاحبه با دانشکاران به دست می‌آید.
3- طراحی مشوق‌ها و نظام پاداش و تقویت الگوهای انگیزشی برای هر یک از دانشکاران
4- فراهم آوردن فرصت‌هایی برای پیشرفت


همزمان با اینکه سازمان‌ها وضعیتدانشی خود را کنترل و تصحیح می‌کنند، باید عناصر انگیزشی و نظام پاداش‌ خود را نیز بازنگری کنند.




4- مدیران دانشی


مسلماً دانشکاران احتیاج به مدیران دانشی دارند. این رده جدید از مدیران نیاز دارند تا خود را به استانداردهای عملکردی جدید مجهز نمایند. مدیران سنتی هیچ نقش رهبری بر عهده نمی‌گیرند و تنها از موضع قدرت برخورد می‌کنند. بسیاری از آن‌ها تنها با سختگیری و خودخواهی به درجات بالا می‌رسند و همواره طوری عمل می‌کنند که دیگران تنها با دنباله‌روی و تقلید از آنها احساس امنیت می‌کنند. این در حالی است که مدیریت دانشکاران نیازمند مدیرانی است که خود به اندازه کافی روحیه کار تیمی و دنباله‌روی داشته باشند و همزمان قدرت رهبری داشته و متخصص باشند. از آنجا که فرآیند تأثیرگذاری بر عملکرد دانشکاران عموما رو به گسترش است، نیاز به افزایش مهارت در ارزیابی، مربی‌گری، نظارت و ارائه بازخورد به دانشکاران احساس می‌شود. یکی از معیارهای اندازه‌گیری اثربخشی در این خصوص می‌تواند میزان کیفیت روابطی باشد که مدیران در محیط کار خلق می‌کنند.
فضای حاکم بر صنایع کنونی و برتری دانش و دانشکاران در این فضا، ضرورت مدیریت اثربخش و کارا و موثر دانشکاران را در راستای خلق ارزش افزوده از مهارت‌ها، دانش، تجارب و تخصص‌های آنان پررنگ‌تر می‌نماید. چنین مدیریتی خود نیز باید به ابزارها، دیدگاه و عملکردهایی مجهز باشد که بتواند مدیریتی دانشی را اعمال نماید.


مأخذ:
1) http://www.adb.org/Documents/Information/Knowledge-Solutions/Managing-Knowledge-Workers.pdf

 


درباره ما | ارتباط با ما | اخبار | محصولات | کارفرمایان | کتابخانه | مجله مطالعات مدیریت دانش | پرسشهای متداول | سایتهای مرتبط | تصاوير | همکاری با ما | نقشه سايت